Długotrwałe używanie marihuany może mieć wpływ na zdolności poznawcze

Długotrwałe stosowanie marihuany może mieć szkodliwy wpływ na pamięć roboczą – wykazały duże badania z wykorzystaniem obrazowania mózgu. Co więcej, osoby nadużywające konopi, nawet nie będąc pod ich wpływem, wykazywały zmniejszoną aktywność w kluczowych obszarach mózgu podczas wykonywania serii zadań sprawdzających funkcje poznawcze.

Autorzy analiz twierdzą, że jest to największe badanie dotyczące wpływu marihuany na funkcje mózgu podczas wykonywania zadań poznawczych. W badaniach wzięło udział ponad 1000 osób w wieku od 22 do 36 lat. Naukowcy wykorzystali w swoich pracach najnowsze technologie obrazowania mózgu. Odkryli, że 63 proc. osób intensywnie używających konopi wykazywało zmniejszoną aktywność mózgu podczas wykonywania zadań wymagających pamięci roboczej. Skutek ten utrzymywał się u miłośników tej używki, nawet gdy nie byli pod jej wpływem.

Wyniki oraz opis badań przeprowadzonych przez naukowców z University of Colorado Anschutz Medical Campus ukazał się na łamach pisma „JAMA Network Open” (DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2024.57069).

Wpływ marihuany na mózg

Naukowcy w swoich pracach przeanalizowali skany mózgów wykonane za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) 1003 osób. Na początki pogrupowali uczestników badań. Ci, którzy twierdzili, że w ciągu całego swojego życia palili marihuanę ponad 1000 razy, zostali sklasyfikowani jako intensywni użytkownicy. Osoby stosujące używkę od 11 do 1000 razy zostały określone jako umiarkowani użytkownicy, a ci, którzy mieli kontakt z marihuaną 10 razy lub mniej, jako okazjonalni użytkownicy.

Zespół analizował reakcje neuronalne uczestników podczas wykonywania siedmiu zadań, które sprawdzały siedem aspektów poznawczych. W zadaniach naukowcy oceniali język badanych, emocje, reakcję na nagrodę, umiejętności motoryczne, ocenę relacji, teorię umysłu i pamięć roboczą. W trakcie testów naukowcy za pomocą fMRI podglądali, co się dzieje w mózgach badanych osób. Wszyscy uczestnicy dostarczyli również próbkę moczu w dniu testów, aby naukowcy mogli ocenić, kiedy ostatnio palili marihuanę.

Testy te pokazały, że marihuana miała statystycznie istotny wpływ na funkcjonowanie mózgu podczas zadań dotyczących pamięci roboczej, co oznacza, że ​​zaobserwowany wpływ jest bardzo mało prawdopodobny, aby był spowodowany przypadkowym zbiegiem okoliczności. Efekt ten zaobserwowano zarówno u wieloletnich użytkowników, jak i niedawno korzystających. Wpływ marihuany był mniej istotny w przypadku innych zadań.

Pamięć robocza

Pamięć robocza odpowiada za przechowywanie informacji przez krótkie okresy podczas podejmowania decyzji lub wykonywania obliczeń. Naukowcy definiują ją jako przestrzeń roboczą do przetwarzania informacji, a nie wyłącznie bufor biernie przechowujący informacje. Pamięć robocza ma kluczowe znaczenie dla wielu różnych zadań, takich jak rozpoznawanie twarzy, arytmetyka, zrozumienie czytanego tekstu czy nawigacja w nowym środowisku. Pozwala osobie wykonywać instrukcje, które właśnie otrzymała lub wizualizować i manipulować informacjami. Umożliwia nam rozwiązywanie problemów, wnioskowanie, planowanie i podejmowanie decyzji.

Ogółem 63 procent intensywnych użytkowników konopi wykazało zmniejszoną aktywność mózgu podczas zadań związanych z pamięcią roboczą. Co ciekawe, 68 proc. intensywnych użytkowników, którzy w okresie przed badaniami powstrzymali się od marihuany, również wykazywało podobny wpływ.

– W miarę jak używanie konopi rośnie na całym świecie, coraz ważniejsze staje się badanie ich wpływu na zdrowie ludzi. Dzięki temu możemy zrozumieć zarówno korzyści, jak i ryzyko związane z używaniem konopi, umożliwiając ludziom podejmowanie świadomych decyzji i pełne zrozumienie potencjalnych konsekwencji – powiedział dr Joshua Gowin z University of Colorado Anschutz Medical Campus, główny autor publikacji.

– Zastosowaliśmy najwyższe standardy w naszych badaniach, ustalając rygorystyczne progi istotności statystycznej we wszystkich siedmiu testach funkcji poznawczych. Podczas gdy niektóre z innych zadań wskazywały na potencjalne upośledzenie funkcji poznawczych, tylko zadanie z wykorzystaniem pamięci roboczej wykazało statystycznie istotny wpływ – podkreślił Gowin.

Długotrwałe deficyty poznawcze

Intensywne używanie marihuany wydaje się zmniejszać aktywność mózgu w niektórych jego obszarach. Te obszary są zaangażowane w ważne funkcje poznawcze, takie jak podejmowanie decyzji, pamięć, uwaga i przetwarzanie emocji. Autorzy badania zauważają, że wszystkie te obszary mózgu mają wysokie stężenie receptorów kannabinoidowych 1 (CB1), które są głównym celem wiązania THC, psychoaktywnego składnika konopi. Poprzednie badania na ludziach i zwierzętach wykazały, że częsta ekspozycja na THC zmniejsza gęstość i wrażliwość receptorów CB1 w tych obszarach, co może wyjaśniać związek między intensywnym używaniem konopi a obniżonym funkcjonowaniem poznawczym.

Naukowcy wskazują też, że powstrzymywanie się od marihuany przez dłuższy okres może pomóc w odwróceniu dostrzeżonych deficytów. – Dokładny czas trwania okresu abstynencji nie jest jasny, ale badania sugerują, że resztkowe efekty konopi mogą utrzymywać się przez 2 do 4 tygodni. Konieczne są dalsze badania w celu ustalenia wskazówek dotyczących długości abstynencji, która może być konieczna do poprawy sprawności poznawczej – wyjaśnił Gowin.

Naukowiec zaznaczył też, że osoby rozważające rezygnację z konopi mogą doświadczyć okresu pogorszenia funkcji poznawczych, zanim sytuacja się poprawi. – Ludzie muszą być świadomi swojego związku z marihuaną, ponieważ całkowite odstawienie może również zaburzyć ich zdolności poznawcze. Na przykład osoby intensywnie używające marihuany mogą musieć być bardziej ostrożne – podkreślił.

– Jest wiele pytań, na które wciąż potrzebujemy odpowiedzi dotyczących wpływu marihuany na mózg. Potrzebne są duże, długoterminowe badania, aby zrozumieć, czy używanie marihuany bezpośrednio zmienia funkcje mózgu, jak długo utrzymują się te efekty i jaki wpływ mają one na różne grupy wiekowe – zaznaczył Gowin.

Źródło: University of Colorado Anschutz Medical Campus, IFLScience, fot. Unsplash/CC0 Public Domain