Marihuana w walce z jaskrą

Ludzka gałka oczna wypełniona jest płynem, którego ciśnienie pozwala utrzymać jej okrągły kształt. Jaskra, jest chorobą polegającą na stopniowym blokowaniu naczyń, przez które ten płyn przepływa. Przez to ciśnienie wewnątrgałkowe rośnie, uszkadzając w rezultacie nerw wzrokowy i powodując stopniowe pogorszenie wzroku. Jaskra jest drugą z kolei przyczyną ślepoty i dotyka 1,5% pięćdziesięciolatków i 5% siedemdziesięciolatków.

Standardowe leczenie pociąga za sobą nieprzyjemne efekty uboczne i ma niewielki wpływ na poprawę stanu w końcowej fazie choroby. Kanabis natomiast radykalnie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, nie wywołując poważnych efektów ubocznych. Pacjenci, u których standardowe lekarstwa nie przyniosły polepszenia, stwierdzają że kanabis szybko poprawił ich wzrok. Wielu pacjentów cierpiących od dawna na jaskrę, przy pomocy marihuany utrzymało swój wzrok przez 20 do 25 lat i uniknęło stopniowej, bolesnej utraty wzroku, która w innym przypadku byłaby pewna.

Starsze pokolenie pacjentów, które znajduje się w grupie najwyższego ryzyka, miało zastrzeżenia do euforycznych efektów kanabisu oraz jego działania na układ krążenia. Jest nadzieja, że uda się wyprodukować krople do oczu pozbawione tych niepożądanych efektów, choć jest to trudne gdyż kanabinoidy są nierozpuszczalne w wodzie.

Jak na ironię, odkrycie że kanabis obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, zawdzięczamy policji! Funkcjonariusze sprawdzali czy marihuana powoduje rozszerzenie źrenic, dzięki czemu mogliby łatwiej rozpoznawać i łapać palaczy.

Opinie pacjentów:

• Elvy Musikka w 1988 roku została oczyszczona z zarzutu posiadania marihuany, gdyż udowodniła że potrzebuje jej do leczenia.
• Robert Randall jako pierwszy pacjent w USA otrzymał pozwolenie na posiadanie marihuany, po tym jak zaskarżył rząd za aresztowanie go pod zarzutem nielegalnej uprawy. Randallowi w 1972 roku powiedziano, że będzie widział przez najwyżej 3 lata. Od tego czasu jego wzrok się nie pogorszył.

Fakty naukowe:

Wpływ kanabisu na ciśnienie wewnątrzgałkowe u zdrowych osób został dokładnie zbadany, lecz efekty u chorych na jaskrę są mniej znane, z powodu małej liczby pacjentów. Tylko w jednym doświadczeniu użyto marihuany, w innych podano pacjentom kanabinoidy.

Hepler i Frank (1978) zauważyli że spożyty lub spalony kanabis u osób zdrowych zmniejsza ciśnienie wewnątrzgałkowe na okres 4 do 5 godzin "bez oznak szkodliwego działania (...) na zmysł wzroku i strukturę gałki". Stwierdzili oni że kanabis może być bardziej użyteczny niż konwencjonalne środki i prawdopodobnie działa w inny sposób.

Niemalże wszystkie testy z użyciem kanabinoidów były podwójnie ślepe i z zastosowaniem placebo. Dwa eksperymenty dotyczyły wpływu spożytego i spalonego THC na ciśnienie w gałce ocznej u zdrowych osób. Hepler i in. (1976) stwierdzili że spadek ciśnienia jest zależny od dawki. Jones i in. (1981) odkryli że tolerancja na w.w. efekty rozwija się bardzo szybko, a po zaprzestaniu leczenia ciśnienie wzrasta ponad stan początkowy. Kolejne dwa badania polegały na dożylnym podawaniu kanabinoidów. Perez-Reyes i in. (1976) odkryli, że tylko psychoaktywne kanabinoidy mają wpływ na spadek ciśnienia. Cooler i Gregg (1977) stwierdzili zmniejszenie ciśnienia połączone z podenerwowaniem. Wpływ kanabinoidów na poziom ciśnienia został też potwierdzony w licznych eksperymentach na zwierzętach, co opisali Adler i Geller (1986).

Wszystkie doświadczenia z kanabinoidami przeprowadzano na małej grupie pacjentów. Hepler i in. (1976) odkryli, że kilkumiesięczne regularne palenie kanabisu przez pacjentów sprawia, że ciśnienie w gałkach ocznych stabilizuje się i utrata wzroku zostaje zatrzymana. Niestety, tylko u 7 z 11 pacjentów zaobserwowano ten efekt. Merrit i in. (1980) w przeprowadzonych podwójnie ślepych testach z użyciem placebo, stwierdzili zauważalny spadek ciśnienia połączony z ubocznym wpływem na układ krążenia i efektami euforycznymi.

Podawanie kanabinoidów bezpośrednio do oczu powinno zlikwidować efekty uboczne, jednak ze względu na nierozpuszczalność w wodzie, jest znacznie utrudnione. Merrit i in. (1981) podali THC tylko do jednego oka u 8 pacjentów, ale zaobserwowali efekty w obu oczach. Oznacza to, że najprawdopodobniej kanabinoidy przeniknęły do krwi. Mimo to, pacjenci nie zauważyli działania psychoaktywnego.

Referencje:

• Adler, M.W., & Geller, E.B., (1986) Ocular effects of cannabinoids. In Cannabinoids as Therapeutic Agents ed. R Mechoulam CRC Press pp51-70.
• Cooler, P. & Gregg, J.M. (1977) Effect of delta-9-tetrahydrocannabinol on intraocular pressure. Southern Medical Journal 70: 951-954.
• Hepler, R.S. & Frank, I.M. (1971) Marihuana smoking and intraocular pressure. J.Am.Med.Ass. 217, 1392.
• Hepler, R.S., Frank, I.M. & Petrus, R. (1976) Ocular effects of marihuana smoking. In The Pharmacology of Marihuana ed. M.C. Braude & S. Szara. Raven Press, New York, pp815-824.
• Merritt, J.C., Crawford, W.J., Alexander, P.C., Anduze, A.L. & Gelbart, S.S. (1980) Effect of marijuana on intraocular and blood pressure in glaucoma. Ophthalmology 87: 222-228.
• Merritt, J.C., Olsen, J.L., Armstrong, J.R. & McKinnon, S.M.(1981) Topical delta-9-tetrahydrocannabinol in hypertensive glaucomas. J. Pharm. Pharmacol. 33: 40-41.
• Perez-Reyez, M., Wagner, D., Wall, M.E. & Davis, K.H. (1976) Intravenous administration of cannabinoids and intraocular pressure. In The Pharmacology of Marihuana ed. M.C. Braude & S. Szara. Raven Press, New York, pp829-832.