Miary psychologiczne stosowane w badaniach z psychodelikami

Już w latach 50. próbowano opracować miary, które pozwoliłyby jakoś usystematyzować wywoływane przez psychodeliki efekty. W 1955 r. Harold Abramson ze swym zespołem donosili w The Journal of Psychology o stworzeniu kwestionariusza, który zawierał 47 pozycji i których treść skompilowano w oparciu o znalezione w literaturze opisy symptomów charakterystycznych dla LSD-25. Chodziło jednak głównie o reakcje somatyczne typu, czy się pocisz?, czy czujesz zimno?, itp. Całkowicie pominięte zostały kwestie związane z fenomenologicznym aspektem doświadczenia. Poniżej przedstawiamy pierwszą część zestawienia najbardziej znanych miar, które można znaleźć w badaniach z zastosowaniem psychodelików.

Tagi

Źródło

5HT2A.PL, Mariusz Sarnicki

Komentarz [H]yperreala

Tekst stanowi przedruk z podanego źródła. Pozdrawiamy serdecznie i zachęcamy wszystkich do odwiedzenia strony 5-HT2A - Psychodeliczny Przegląd Naukowy, gdzie znajdziecie mnóstwo równie ciekawych materiałów!

Odsłony

1501

Już w latach 50. próbowano opracować miary, które pozwoliłyby jakoś usystematyzować wywoływane przez psychodeliki efekty. W 1955 r. Harold Abramson ze swym zespołem donosili w The Journal of Psychology o stworzeniu kwestionariusza, który zawierał 47 pozycji i których treść skompilowano w oparciu o znalezione w literaturze opisy symptomów charakterystycznych dla LSD-25. Chodziło jednak głównie o reakcje somatyczne typu, czy się pocisz?, czy czujesz zimno?, itp. Całkowicie pominięte zostały kwestie związane z fenomenologicznym aspektem doświadczenia. Poniżej przedstawiamy pierwszą część zestawienia najbardziej znanych miar, które można znaleźć w badaniach z zastosowaniem psychodelików.

Zestawienie Addiction Research Center (Addiction Research Center Inventory, ARCI)

Nazwa miary pochodzi od National Institute of Mental Health Addiction Research Center, w którym powstała: W 1958 r. po raz pierwszy przedłożono ją osobie uzależnionej od opiatów. Następnie miarę rozbudowano pod kątem innych substancji psychoaktywnych takich jak np. marihuana, benzedryna, amfetamina, itp. – z psychodelików jest wyszczególniony LSD. W swej pełnej postaci miara liczyła aż 550 pozycji opartych na dychotomii prawda/fałsz i których słownik został stworzony na podstawie werbalnych raportów użytkowników substancji. W zamierzeniu miała być narzędziem opracowanym do mierzenia fizycznych, emocjonalnych, kognitywnych i subiektywnych efektów wywoływanych przez różne kategorie substancji psychoaktywnych. Miara miała również stanowić pomoc w wykrywaniu nieprawidłowości behawioralnych (zarówno naturalnie występujących jak i sztucznie wywoływanych) oraz zostać inkorporowana w szerszy system mierzenia zaburzeń psychiatrycznych.

W 1971 r. została opracowana skrócona, licząca 49 pozycji wersja. Składa się na nią 5 skal dedykowanych poszczególnym klasom substancji. Są to: 1. morfina/benzedryna – pomiar euforii; 2. Pentobarbital/chlorpromazyna/alkohol – pomiar uspokojenia; 3. LSD – pomiar dysforii i zmian psychozomimetycznych; 4. Benzedryna – pomiar pobudzenia; 5. Amfetamina – miara zrobiona pod kątem efektów wywoływanych przez d-amfetaminę. Cieszy się ona sporą popularnością wśród badaczy substancji psychoaktywnych, w tym również wśród badaczy psychodelików. Tym niemniej, zarzucono jej ostatnio brak podparcia w nowoczesnych statystycznych technikach analizy psychometrycznej. Mówiąc inaczej, jej stosowanie jest intuicyjne, i nawet jeśli miara była rozwijana w oparciu o jej empiryczną weryfikację, nadal istnieje ryzyko, że niedostateczna precyzja terminologiczna miary przekłada się na nieprecyzyjny opis mierzonego zjawiska.

Charakterystyka doświadczeń mistycznych Stace’a

W 1960 r. ukazała się książka brytyjskiego filozofa Waltera T. Stace’a, Mysticism and philosophy, w której autor podjął się zadania zdefiniowania zjawiska doświadczenia mistycznego. Stworzona przez niego 9-punktowa charakterystyka jest o tyle ważna, że stanowi punkt wyjścia dla późniejszych kwestionariuszy, które jak na razie są najważniejszymi miarami wywoływanych przez psychodeliki doświadczeń subiektywnych. Cechy definiujące doświadczenie mistyczne: (1) wewnętrzna jedność (tzn. niezróżnicowana, jednolita świadomość); 2. zewnętrzna jedność (tzn. odczuwanie jedności z otaczającym środowiskiem); 3. pozaczasowość i pozaprzestrzenność (tzn. odczucia nieskończonego czasu i bezkresnej przestrzeni, transcendujące zwyczajowe ograniczenia czasu i przestrzeni; 4. wewnętrzna subiektywność (tzn. odczuwanie życia lub żyjącej obecności we wszystkich obiektach); 5. obiektywność i realność (tzn. jakość noetyczna, odczuwanie doświadczenia jako źródła obiektywnej prawdy); 6. świętość (tzn. zasługujące na oddawanie czci, boskie lub święte); 7. głęboko odczuwany spokój i radość; 8. paradoksalność (tzn. potrzeba używania nielogicznych lub sprzecznych stwierdzeń do opisu doświadczenia); 9. nieopisywalność (tzn. trudności związane z komunikowaniem czy opisywaniem doświadczeń) [podaję za: Maclean et al., 2012].

Kwestionariusz Doświadczenia Mistycznego (Mystical Experience Questionnaire MEQ-43)

MEQ-43 jest też niekiedy nazywany Kwestionariuszem Pahnkego-Richardsa, co sugerowałoby błędnie, że stworzyli go William Richards i Walter Pahnke. W 1962 r. Walter Pahnke przeprowadził swój słynny eksperyment wielkopiątkowy – eksperyment z podwójnie ślepą próbą, w którym prawie wszyscy uczestnicy, którym podano psylocybinę, doznali głębokiego doznania religijnego. Doznania były badane za pomocą kwestionariusza, który został stworzony na podstawie ww. charakterystyki Stace’a (a który następnie w latach 70. zaadaptował Richards na potrzeby badań w Maryland Psychiatric Center). Również MEQ-43 jest stworzony na bazie charakterystyki Stace’a i oryginalnego kwestionariusza Pahnkego. Kwestionariusz zawiera 43 pozycji, które opisują siedem czynników mających charakteryzować doświadczenie mistyczne: 1.wewnętrzną jedność; 2. zewnętrzną jedność; 3. transcendencję czasu i przestrzeni; 4. nieopisywalność i paradoksalność; 5. poczucie świętości; 6. jakość noetyczną; 7. głęboko odczuwany pozytywny nastrój. MEQ-43 tym się różni od oryginalnego kwestionariusza Pahnkego, że w tym drugim jest jeszcze dodatkowy czynnik poświęcony przemijalności [transciency] oraz nieopisywalność i paradoksalność są rozbite na dwie odrębne grupy.

Kwestionariusz Stanów Świadomości (States of Consciousness Questionnaire SOCQ)

Jest to często spotykana nazwa, generująca dodatkowe zamieszanie związane z miarami doświadczenia mistycznego, gdyż kryją się pod nią różne wersje MEQ. Kwestionariusz ten rozwijał Roland Griffiths w swych badaniach z użyciem psylocybiny. Najpopularniejsza wersja zawiera 100 pozycji, z których 43 pozycje to pozycje z MEQ-43, które opisują tym razem sześć czynników: 1. Jedność wewnętrzną i zewnętrzną (czysta świadomość, stopienie z ostateczną rzeczywistością; jedność wszystkich rzeczy; wszystko jest żywe; wszystko jest jednym); 2. Transcendencja czasu i przestrzeni; 3. Nieopisywalność i paradoksalność (problemy w wyrażeniu doświadczenia słowami); 4. Poczucie świętości (zachwyt); 5. Jakość noetyczna (intuicyjne poznanie ostatecznej rzeczywistości); 6. Głęboko odczuwany pozytywny nastrój. Nowym dodatkiem jest rozszerzenie kwestionariusza o dodatkowe 57 pozycji, które miały pełnić rolę dystraktorów, kierując uwagę na inne cechy doświadczenia psychodelicznego. Poszczególne pozycje są oceniane wg sześciopunktowej skali (0 = w ogóle; 1=tak delikatne, że nie mogę stwierdzić; 2=delikatne; 3=umiarkowane; 4=silne; 5=nadzwyczajne). By dane doświadczenie było sklasyfikowane jako całkowicie mistyczne, każdy z czynników musiał mieć przynajmniej 60% całości punktacji.

Kwestionariusz MEQ-30

Kwestionariusz Doświadczenia Mistycznego MEQ-30

Dotychczasowym, powyżej opisanym miarom zarzucano to, że są teoretycznymi konstruktami bez dostatecznej weryfikacji empirycznej. W 2012 r. Katherine A. MacLean wraz z zespołem badaczy z Johns Hopkins University School of Medicine po przeprowadzeniu analiz czynnikowych zredukowali SOCQ do 30 pozycji opisujących cztery obszary doświadczenia mistycznego: 1. Mistyczny (do którego weszły cztery, wcześniej oddzielne czynniki: jedność wewnętrzna; jedność zewnętrzna; jakość noetyczna; poczucie świętości); 2. Pozytywny nastrój; 3. Transcendencja czasu i przestrzeni; 4. Nieopisywalność.

Tak, jak w przypadku SOCQ, poszczególne pozycje są oceniane wg sześciopunktowej skali mierzącej siłę danego doznania. Nowy kwestionariusz otrzymał nazwę MEQ-30. Jest to na razie jedyny kwestionariusz, którego rzetelność została potwierdzona za pomocą nowoczesnych technik psychometrycznych. W 2015 r. pojawił się artykuł potwierdzający w całej linii rzetelność kwestionariusza pod kątem mierzenia doświadczeń mistycznych wywoływanych przez psylocybinę [Barrett et al., 2015]. W 2016 r. opublikowano badanie [Bouse et al., 2016] testujące przydatność kilku miar [MEQ-30, ARCI, HRS] w badaniu doświadczeń 167 osób, które odbyły ceremonię ajahuaskową. Choć badacze potwierdzili tu podstawową przydatność MEQ-30, wystąpiły jednak pewne różnice. Okazało się, że lepiej sprawdził się im model zredukowany do dwóch czynników: 1. Mistyczna ekstaza (obszar obejmujący czynniki mistyczny i pozytywny nastrój); 2. Międzywymiarowość (obszar obejmujący transcendencję czasu i przestrzeni oraz nieopisywalność). Różnice te mogą być powodowane różnymi ustawieniami danego doświadczenia (środowisko kliniczne vs. ceremonia), zróżnicowaniem działania (psylocybina vs. ayahuaska), itp. Tym niemniej, autorzy podkreślają ogólną rzetelność MEQ i stwierdzają, że kwestionariusz ten można traktować jako jednoczynnikowy, czyli mierzący zjawisko doświadczenia mistycznego per se.

Wkrótce następna część zestawienia najbardziej znanych miar, które można znaleźć w badaniach z zastosowaniem psychodelików.

Oceń treść:

Average: 10 (1 vote)
Zajawki z NeuroGroove
  • Szałwia Wieszcza

Autor: nautic

Substancja.: 0.5g susz i 0.8g ekstrakt x5 Salvia Divinorum

Wiek: 21 lat

  • Grzyby halucynogenne

Sprobuje przyblizyc Wam moja niedawna jazde. Powoli przestaje

dzielic sie wrazeniami z kimkolwiek, sadze jednak ze bedzie to typ

przestrogi, a nuz komus sie przyda...

  • Dekstrometorfan

To był już drugi dzień naszego pobytu na działce. Pierwszego sporo paliliśmy i piliśmy ale samopoczucie bylo jak najbardziej pozytywne. Ja jak zwykle nie mogłem doczekać sie aż przyjdzie pora na imprezowanie więc zacząłem trochę wcześniej niż pozostali. Udalem się do pokoiku po moje tabletki (Acodin - 450 mg w opakowaniu za jakies 5,50 tylko trzeba kombinowac w aptece że dla mamy albo coś bo jest na receptę) przygotowałem sporą dawkę mineralki bez gazu (lepiej chyba sokiem) i do boju. Zapodałem 20 tabletek czyli 300mg dekstrometorfanu i poszedłem sobie czytac gazete.

  • DiPT
  • Klonazepam
  • Tripraport

Byłem zafascynowany tą substancją i wcześniej zażywałem ją już 3-krotnie w dawkach 15 mg, 20 mg i 30 mg. Postanowiłem w końcu zażyć wysoką dawke, która pozwoli poznać mi pełen potencjał tej substancji. Przy poprzednich razach psychodela nie występowała i byłem pewien, że przy 90 mg również nie wystąpi, więc nie byłem przygotowany na to, co stało się później. Ale humor miałem w porządku więc oceniłbym S&S jako "ok".

T - moment zażycia substancji - Wsypałem sobie 91.5 mg DiPT do ust. Potrzymałem pod językiem przez 30 sekund, ale zdecydowałem to ostatecznie połknąć i popić wodą.

T + 0h 15m - Zaczynam czuć pierwsze efekty, lekkie rozkojarzenie i zawroty głowy.

randomness