Jak dopuścić się zamachu na wrogiego przywódcę, by żaden ślad nie prowadził do zleceniodawcy? CIA w czasie zimnej wojny uważało, że będzie to możliwe dzięki kontroli umysłu, wspartego środkami psychodelicznymi. Tak powstał “Project Artichoke”, czyli “Projekt Karczoch”, którego nazwa sama w sobie była eksperymentem.
Co ma wspólnego karczoch z kontrolą umysłu? Nic. Dlatego też CIA wybrało taką nazwę swojej operacji w latach 50., by sprawdzić reakcję swoich agentów, którzy brali udział w tym tajnym projekcie. Trzeba bowiem pamiętać, że w tamtych czasach agencje wywiadowcze badały dosłownie wszystko, co mogło w jakikolwiek sposób pomóc zdobyć przewagę nad wrogim narodem.
Fabryka morderców
Co mogło najszybciej zniszczyć wrogi reżim? Oczywiście zabójstwo jego przywódcy. Najlepiej, jakby przy okazji żadne ślady nie prowadziły do prawdziwego zleceniodawcy. To właśnie z tego powodu narodził się pomysł, by wykorzystać kontrolę umysłu i pranie mózgu. Pytanie tylko, jak przekonać szarego obywatela do morderstwa tak, by sam był przekonany o słuszności tego działania? CIA wykorzystało do tego popularne narkotyki, wierząc, że da się wywołać wmówioną wcześniej potrzebę zabójstwa danej osoby jakimś bodźcem – dźwiękiem lub obrazem, który wywoła reakcję, a następnie usunąć wspomnienie o jakiejkolwiek interakcji.
Gdy projekt rozpoczął się w 1951 r. agenci używali kokainy, marihuany, heroiny, pejotlu i meskaliny, ale z czasem głównym środkiem testowanym przez CIA stało się LSD. Jak możemy dziś wyczytać w jednej z odtajnionych notatek, celem rozpoczętego projektu było sprawdzenie "czy możemy uzyskać kontrolę nad jednostką do tego stopnia, że będzie ona wykonywać nasze polecenia wbrew swojej woli, a nawet wbrew podstawowym prawom natury, takim jak instynkt samozachowawczy?". Mówiąc wprost, chodziło o namówienie do zabójstwa w taki sposób, by sam zamachowiec nie miał pojęcia, że został do czegoś zmuszony.
W latach 50. działanie LSD nie było jeszcze dokładnie zbadane. W tym czasie nawet amerykańskie wojsko sprawdzało działanie specyfiku na… swoich poborowych. Nagrania z tych eksperymentów dostępne są do dziś.
Od karczocha do MKUltra
Podobnie działało CIA. W 1952 r. LSD było coraz częściej podawane nieświadomym agentom w celu określenia wpływu narkotyku na niczego niepodejrzewających ludzi. Jedna z notatek stworzonych w trakcie trwania Projektu Artichoke stwierdza, że agent CIA był trzymany pod wpływem LSD przez 77 dni i nie był tego świadomy.
W czasie dwóch lat działania nie udało się jednak dopiąć zakładanego celu. Projekt był jednak nadal wspierany, a samo LSD przez CIA jeszcze przez długie lata postrzegane było jako środek do potencjalnej kontroli umysłu. W 1953 r. Projekt Artichoke został oficjalnie przeniesiony do sztabu badawczego CIA, gdzie stał się częścią zupełnie nowej operacji, znanej jako… MKULTRA. Oznacza to, że rozpoczęte w “Projekcie Karczoch” eksperymenty kontynuowano przez co najmniej dwie kolejne dekady.
