Powrót z [u] (1) YERBA

Napiszę więc jeszcze raz o yerbie macie bo ona zasługuje na to zawiera wiele minerałów, witamin, odświeża, orzeźwia, chłodzi lub rozgrzewa, pobudza i poprawia humor (a dla pań: odchudza, ujędrnia piersi i pośladki, wygładza szyję i likwiduje kurze stopki przy oczach, niweluje nawyk dziubania i obgryzania paznokci ;)))

Więc od początku -

Yerba mate to ostrokrzew paragwajski (ilex paraguariensis) rośnie w środkowej i południowej części Ameryki Poludniowej (tzw. El Cono Sur). Ojczyzna mate taka jak znamy jest Paragwaj. Kojarzycie film Misja - właśnie w tych misjach głównie uprawiano mate. Do dziś ten region - okolice miast Encarniacion w Paragwaju i Posadas w Argentynie to prawdziwe zagłębia mate.

Jest to napój kultowy, narodowy i powszechny w Paragwaju, Argentynie, Urugwaju i południowej Brazylii (nazywa się tam erva mate) A mówiąc że to napój kultowy mam na myśli że oni tam nie mogą się bez mate obyć- jeśli na przykład taki Paragwajczyk wychodzi do miasta - bierze ze sobą termos (z ciepłą lub zimną woda), kubek na łańcuszku, paczkę mate do kieszeni i fru.

Jak u nas ludzie pracujący robią sobie przerwę na papierosa w Paragwaju tak samo robią sobie przerwę na mate. (podobno zresztą mate jest dobra jako substytut przy rzucaniu palenia, podobno też jest skuteczna w leczeniu alkoholizmu) Taksówkarze mają obok siedzenia kubek z mate i gdy staja na czerwonym świetle pociągają sobie łyka.

I tak dalej i tak dalej.

W Argentynie na stacjach benzynowych stoją specjalne pojemniki-dystrybutory z wodą w temperaturze 80 stopni wlaśnie do mate, a w Brazylii też na stacjach można kupić podróżne plastikowe zestawy do mate. (A najlepsze termosy do mate - tylko w Paragwaju :))))

Sposób użycia -

Hardware: w normalnych swych warunkach czyli w Ameryce Poludniowej - do mate potrzebne są trzy elementy - kubek Argentyńczycy używają takich fikuśnych brzuchatych tykw (tykiew?), ale ja jestem wyznawcą szkoły paragwajskiej - tam pije się mate w drewnianych kubkach (najlepsze z pachnącego drzewa palo santo) a wersję mate na zimno czyli terere ze specjalnych kubków wykonanych z rogu krowy. (Myślę, że w Polsce w Cepelii spoko można jakieś takie najprostsze drewniane kubki dostać) - chociaż znałem Argentyńca który pil mate normalnie z filiżanki. Wiec nie jest to element niezbędny. Drugi element to bombilla - czyli metalowa (najlepiej srebrna) słomka (bombilla znaczy rurka lub słomka właśnie) łyżkowata w kształcie z otworkami na końcu. Miałem też indiańskie bombille które były zwykłymi trzcinkami zatkanymi z jednego końca i otworkami u wlotu - bombilla jest bardzo ważna, wręcz konieczna - zalana wodą w normalny sposób mate (lub terere) tworzy na powierzchni kożuch więc nie da się tego pić normalnie, poza tym wlaśnie najlepsza mate jest przy dnie. Trzeci ważny element - termos - otóż mate wymaga wody o temperaturze około 80 stopni - a pije się ją w ten sposób że sypie się tylko raz a zalewa po kilka razy wiec trochę trudno byłoby ciągle zagotowywać i studzić wodę.

Dawkowanie -

mate należy nasypać do kubka - tak mniej więcej trzy-cztery razy tyle ile sypiecie herbaty na początek, potem więcej gdzieś tak jedną czwartą kubka (może mniej - ja dokładnie nie wiem bo sypię na oko i nie patrzę ;), potem zalewamy wodą, najlepiej z termosa lub czajnika - dobrze jest jak woda sobie troszkę postoi (ja robię tak że wieczorem przed snem nalewam wrzątek do termosa i rano mam idealną wodę). Ważny jest sposób w jaki się nalewa (nie chlastamy strumieniem po całym kubku jak epileptyk) - należy lać w miarę możliwości cienkim strumieniem i w jedno miejsce. Potem zatykamy palcem ustnik bombilli i wkladamy ja do mate, puszczamy palec - bombilla powinna zrobić takie fajne: PYK! No i ważne - NIE MIESZAĆ, nigdy nie mieszać. No i mozna pić - pierwszy kubek jest zazwyczaj gorzki i niezbyt smaczny. Prawdziwy matero pierwszy kubek z reguły wypija sam. Kiedy wypijemy cała mate, ponownie zalewamy wodą zawartość kubka (w ten sam sposób - cienki strumyczek w to samo miejsce). I tak dalej aż płyn zacznie mieć smak gotowanej wody. Wtedy trzeba nasypać nową porcję zioła. I tyle - dobrze przyrządzona >matesmak zbliżony do mleka (tak ja to odczuwam) a nie skarpety. W Paragwaju latem (czyli teraz bo tam wszystko na odwrót) pije się odmianę mate na zimno - terere - naprawdę nie znam niczego na świecie bardziej chłodzącego i gaszącego pragnienie. Mate zalewa się lodowato zimną wodą (trzeba sypać więcej do naczynia - pozostałe składniki tak samo). Gorąco polecam.

Teraz jeszcze trochę

jak się mate pije w Paragwaju lub Argentynie - oczywiście skoro to roślina o rodowodzie indianskim - pije się po indiańsku - jeden kubek z mate krąży jak fajka pokoju :) W towarzystwie jest zawsze jeden matero i on zajmuje się przygotowaniem wody i sypaniem mate do kubka - on tez nalewa wodę i puszcza kubek w obieg - gdy kubek jest pusty - wraca do matero. I jest to zupełnie normalna sytuacja - przychodzi się do kogoś w gości i na pogaduszki - kubeczek z mate krąży sobie jak gdyby nigdy nic. Można wypić cały kubek, można pociągnąć łyka (mate i woda są ekstremalnie tanie więc na pewno nie zabraknie). Najciekawsze jest to ze oni często piją w ten sposób alkohol - jedna szklanka z lodem do której sukcesywnie nalewa się whisky :)))) Mate jest dla tamtejszych taką normalką że nie zauważają jej nawet. Kiedyś rozmawiałem z pewnym Argentyńcem (o bajecznym imieniu Facundo)

On: Ja tez nie mogę wytrzymać bez kawy - codziennie rano muszę sobie zaparzyć filiżankę
Ja: Znam to znam to, pierwsza czynność poranka - włączanie ekspresu do kawy...
On: A nie nie, pierwsza czynność to przygotowanie mate, na filizankę kawy mam czas dopiero po śniadaniu... ;)

W Argentynie do mate dodaje się różne zioła, słodzi się ją i doprawia sokami.

No to tyle pamiętam

Treść - Ta Mok z [u]. HTML i polskie literki - agquarx