Ludzie od dawna spożywali marihuanę. Starożytny grecki historyk Herodot pisał o kwiatach o psychotropowych w 440 roku p.n.e., a średniowieczne europejskie zapiski medyczne pokazują, że konopie były powszechnie stosowane w leczeniu różnorodnych dolegliwości, od dny moczanowej, infekcji dróg moczowych, bólów porodowych, po odchudzanie, a także jako środek znieczulający.
Jednak w 1484 roku papież Innocenty VIII wydał dekret, nazywając konopie “niesakralnym sakramentem” i zakazując ich używania wśród wiernych. W czasach inkwizycji lecznicze i halucynogenne zioła były kojarzone z magią i czarami.
Przez następne wieki nie ma dowodów na ich użycie – aż do teraz, kiedy zespół naukowców z Mediolanu we Włoszech odkrył ślady konopi w szczątkach dwóch szkieletów z XVII wieku.
“Wiemy, że konopie były używane w przeszłości, ale to pierwsze badanie, które znalazło ich ślady w ludzkich kościach,” powiedziała biolog i doktorantka Gaia Giordano z Uniwersytetu Mediolańskiego, Laboratorium Antropologii Sądowej i Odontologii (LABANOF) oraz Laboratorium Badań Toksykologicznych.
“To ważne odkrycie, ponieważ jest niewiele laboratoriów, które mogą badać kości w poszukiwaniu śladów substancji psychoaktywnych.”
Badanie zostało opublikowane w grudniowym numerze recenzowanego czasopisma “Journal of Archaeological Science“.
W badaniu zespół naukowców zbadał dziewięć próbek kości udowych osób, które żyły w Mediolanie w XVII wieku i zostały pochowane w Krypcie Ca’ Granda, pod kościołem przylegającym do Ospedale Maggiore, najważniejszego szpitala dla ubogich w tym czasie.
Celem badania było znalezienie śladów roślin używanych w celach medycznych lub rekreacyjnych w populacji ogólnej. (Nawiązuje to do wcześniejszego badania Giordano, które znalazło ślady opium w kościach czaszki i dobrze zachowanej tkance mózgowej.)
W badaniu dwie z kości – jedna należąca do kobiety w wieku około 50 lat i druga do nastoletniego chłopca – wykazały obecność dwóch rodzajów kannabinoidów: Delta-9-tetrahydrokannabinolu i kannabidiolu, dziś powszechnie nazywanych THC i CBD.
Badacze twierdzą, że odkrycie sugeruje, że konopie były konsumowane przez wszystkie grupy wiekowe i płcie, i że były używane rekreacyjnie, najprawdopodobniej przygotowywane w postaci ciast i naparów, mówi Giordano.
Zespół przejrzał akta medyczne Ospedale Maggiore i nie znalazł wzmianki o konopiach w szczegółowych zapisach dotyczących roślin leczniczych, lekarstw i mikstur podawanych pacjentom we wszystkich szpitalach w Mediolanie w XVII wieku.
Brak ich w liście farmakopei skłonił badaczy do przypuszczenia, że konopie znalezione u dwóch osób były prawdopodobnie używane z tych samych powodów, co dzisiaj – do relaksu, wyciszenia się lub samoleczenia.
“Życie w Mediolanie w XVII wieku było szczególnie trudne,” powiedział archeotoksykolog Domenico di Candia, który prowadził badanie, gazecie Corriere della Sera. “Głód, choroby, ubóstwo i prawie nieistniejąca higiena były powszechne.”
Trzy wieki po zakazie konopi przez Kościół katolicki, Napoleon zakazał ich spożywania z powodu powodowania psychicznych zaburzeń i gwałtownego delirium wśród jego żołnierzy w Egipcie; miał nadzieję, że zakaz zatrzyma ich przed przywiezieniem ich do Francji.
Przez wieki Włochy były głównym producentem konopi, włókna rośliny konopi, które było używane do produkcji papieru, lin i tekstyliów – w tym w żaglach na statku Krzysztofa Kolumba – oraz jako pasza dla bydła i nawóz.
Marco Perduca, były włoski senator i założyciel Science for Democracy, który prowadził referendum w sprawie legalizacji marihuany w 2021 roku, mówi, że wszechobecność konopi we Włoszech sprawia, że prawdopodobne jest również ich spożywanie dla uzyskania efektu odurzenia.
“Ludzie palili i robili ‘decotto’, czyli gotowaną wodę, z różnych liści, więc bardzo trudno jest zidentyfikować, jaki był zwyczaj w tamtych czasach,” powiedział Perduca. “Ale ponieważ konopie były używane w tak wielu branżach, możliwe, że ludzie wiedzieli, że te rośliny mogą być również palone lub pite.”
Podczas gdy istnieją pisemne odniesienia, że roślina była podawana jako domowy środek leczniczy lub przez uzdrowicieli na różne dolegliwości w ciągu minionych stuleci, pod koniec XIX wieku rozprzestrzeniły się zakazy jej używania, a stygmatyzacja trwa do dziś.
Perduca mówi, że wstyd społeczny jest związany z ideą, że substancja, która jest postrzegana jako powodująca utratę rozumu lub przenosząca cię w stan narkotyczny, stoi w sprzeczności z posłuszeństwem wobec siebie – a co ważniejsze, Kościołowi katolickiemu, do niedawna potężnej instytucji świeckiej i politycznej.
“Wszystko, co miało związek z nieczysto-chrześcijańskim zestawem zasad… miało być powiązane z pogaństwem i ruchami nie tylko przeciwko Kościołowi, ale i przeciwko Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu.”
Dziś we Włoszech marihuana jest legalna do celów medycznych, ale sprzeciw wobec niej trwa, a obecny i poprzedni rząd włoski dąży do umieszczenia CBD, niepsychoaktywnej cząsteczki, w wykazie substancji narkotycznych.
Podczas gdy debata na temat legalizacji marihuany we Włoszech trwa, naukowcy debatują, czy obecność substancji odkrytej w kościach odzwierciedla wysokie i częste używanie konopi – i czy konopie były używane tuż przed śmiercią.
Aby uzyskać bardziej klarowny obraz, planują kontynuować badania nad innymi ludzkimi szczątkami, a pod kryptą Ca’ Granda znajduje się około 10000 kości.
