Policyjny wyścig szczurów

W pogoni za awansem i premią policjanci łapią punkty za pracę. Odnalezienie złodzieja warte jest tyle samo co wypisanie kilku mandatów. Komenda Główna nie zamierza zmieniać systemów oceniania.

Dlaczego policjanci co noc legitymują piekarzy i nie odpuszczą żadnemu nastolatkowi, który po 22 wyjdzie na ulicę? Bo ścigają się o punkty, które mogą dać im awans lub premię. Takie systemy ocen od lat działają w większości miejskich i powiatowych komend w kraju. Co miesiąc funkcjonariusze patrolujący ulice są rozliczani z pracy. Stawki za rozmaite osiągnięcia ustanawia komendant. Każdemu zależy na największej liczbie punktów, więc policjanci opracowują specjalne strategie. Na przykład w województwie pomorskim za zatrzymanie przestępcy na gorącym uczynku [a takim z definicji jest np. posiadanie jakiejkolwiek ilości narkotyków - syncro] można dostać 20-25 punktów. To trudne i ryzykowne zadanie, dlatego wielu woli w tym czasie wypisać kilka mandatów za wykroczenia porządkowe - np. spożywanie alkoholu w miejscu publicznym - po 5 pkt za każdy. Punkty nakręcają też do wlepiania ludziom jak największych kar.

- Jeśli wypiszę mandat 30 zł za "usiłowanie picia" - dostanę tylko jeden punkt, a za 100-złotowy za picie - 5 punktów - opowiada nam Tadeusz, policjant z Pomorskiego. - Mam świadomość, że wielu ludzi na to nie stać, z drugiej strony muszę wyrobić normę - dodaje. W niektórych komendach punktuje się też za samo legitymowanie. Za wpis można zarobić od 0,1 do 1 pkt. Policjanci sami dostrzegają wady takich systemów. Na policyjnych forach internetowych aż wrze.

"Pracuję w policji 17 lat i nigdy wcześniej nie trzeba było w taki sposób kontrolować ludzi" - denerwuje się policjant z woj. lubuskiego. "Niestety, nasi przełożeni wolą 20 osób, które szły krzywo po chodniku niż 4 podejrzanych typków" - skarży się funkcjonariusz z Wielkopolski. "Żeby wyrobić limit punktów, nie można przecież odmówić sobie wylegitymowania osoby, która odwiecznie o tej samej porze wychodzi z pieskiem na spacer bądź do pracy na nocną zmianę" - pisze policjant z Brodnicy. Niestety, żeby "mieć", muszą walczyć. - Dla najlepszych nagrodą są wyróżnienia przy premiach, złe wyniki ograniczają drogę do awansu - mówi Mariusz Putno z biura prasowego sopockiej policji.

Ale czy dzięki temu rzeczywiście lepiej pracują?

- Wśród młodych panuje wyścig szczurów o dodatki służbowe, dlatego zamiast pilnować porządku, polują na punkty - przyznaje funkcjonariusz z podkrakowskiego miasteczka. Komendy Głównej proceder nie interesuje - Nie ingerujemy w to, jak oceniają funkcjonariuszy komendy powiatowe - przyznaje Marcin Szyndler z KGP. - Z drugiej strony żaden przełożony nie może wydawać absurdalnych rozkazów. Jeśli tak się dzieje, powinny interweniować komendy wojewódzkie - zaznacza. Takie porady wywołują na ustach szeregowych policjantów tylko ironiczne uśmiechy. Kto ma odwagę skarżyć się na przełożonych? Dlatego w komendach wojewódzkich nie mają pojęcia o punktowych wyścigach. - System punktowy? Pierwsze słyszę, to muszą być jakieś lokalne praktyki - dziwi się rzecznik Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku Danuta Wołk-Karaczewska.