Będą kolejne ograniczenia w dostępności leków?

Ministerstwo zdrowia chce ograniczyć dostępność wydawanych bez recepty leków zawierających substancje o działaniu psychoaktywnym i określić ich maksymalny poziom w produkcie leczniczym. Projekt odpowiedniego rozporządzenia trafił właśnie do konsultacji.

Chodzi o leki zawierające w swoim składzie kodeinę, pseudoefedrynę i dekstrometorfan.

W uzasadnieniu projektu wskazano, że wprowadzenie regulacji podyktowane jest pilną potrzebą ograniczenia dostępności produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, zawierających w składzie substancje o działaniu psychoaktywnym i wykorzystywanych w celach pozamedycznych np. do odurzania się przez młodzież oraz do produkcji narkotyków.

Wymienione w załączniku do rozporządzenia substancje o działaniu psychoaktywnym występują w produktach leczniczych w postaci soli. Bez względu na jej rodzaj, zawartość tych substancji czynnych w jednorazowo wydawanym opakowaniu nie będzie mogła przekraczać ilości 720 mg dla pseudoefedryny, 150 mg dla kodeiny i 360 mg dla dekstrometorfanu.

W uzasadnieniu wskazano, że przez maksymalny poziom zawartości substancji psychoaktywnej w produkcie leczniczym rozumieć należy maksymalną zawartość substancji czynnej w opakowaniu leku, który może być przedmiotem jednorazowej transakcji.

Kodeina jest lekiem stosowanym w leczeniu objawowym suchego, męczącego kaszlu bez odkrztuszania wydzieliny. Pseudoefedryna jest używana w leczeniu zapaleń górnych dróg oddechowych (zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok) oraz w zapaleniu oskrzeli. Dekstrometorfan jest natomiast stosowany w okresowym hamowaniu kaszlu, występującego w przypadku przeziębienia czy wdychania substancji drażniących.

Rozporządzenie jest wykonaniem upoważnienia ustawowego; miałoby wejść w życie od 1 stycznia 2017 r.

(Polskie Radio/PAP)

***

Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji o działaniu psychoaktywnym oraz maksymalnego poziomu ich zawartości w produkcie leczniczym, stanowiącego ograniczenie w wydawaniu produktów leczniczych w ramach jednorazowej sprzedaży.

Jest to projekt rozporządzenia, które określa wykaz substancji o działaniu psychoaktywnym oraz maksymalny poziom ich zawartości w produkcie leczniczym, niezbędny do przeprowadzenia skutecznej terapii w dopuszczalnym okresie bezpiecznego leczenia dla jednej osoby. Wykaz taki ma ograniczyć wydawanie produktów leczniczych w ramach jednorazowej sprzedaży, mając na uwadze ochronę zdrowia publicznego oraz bezpieczeństwo i skuteczność stosowania produktów leczniczych, a także sposób ich dawkowania.

Regulacje te są konsekwencją pilnej potrzeby ograniczenia dostępności produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, zawierających w składzie substancje o działaniu psychoaktywnym, wykorzystywanych w celach pozamedycznych oraz do produkcji narkotyków. W Prawie farmaceutycznym dodany zostanie przepis przewidujący możliwość ograniczania wydawania leków zawierających substancje o działaniu psychoaktywnym o kategorii OTC, ustanawiając maksymalny poziom zawartości tych substancji, niezbędny do przeprowadzenia skutecznej terapii.

W wykazie znalazły się trzy substancje: kodeina, pseudoefedryna i dekstrometorfan. Pierwsza z nich, mimo że klasyfikowana jest jako substancja o działaniu narkotycznym, może być wydawana z apteki bez recepty jeśli jest składnikiem leku złożonego, a jej ilość nie przekracza 50 mg w jednej dawce (lub stężenie nie przekracza 1,5% w preparatach w formie niepodzielonej). Ministerstwo Zdrowia analizując treść Charakterystyk Produktów Leczniczych zawierających kodeinę podsumowało, że opakowania zawierające w sumie 150 mg tej substancji czynnej wystarczą do przeprowadzenia samodzielnej i bezpiecznej kuracji. Jak wynika z danych literaturowych maksymalna dawka jednorazowa fosforanu kodeiny dla dorosłych wynosi 0,075 g, a dobowa 0,3 g. Po przekroczeniu tej dawki obserwuje się działanie toksyczne. Zatem nawet spożycie całego opakowania leku zawierającego kodeinę (o maksymalnej ilości substancji równej 150 mg) nie spowoduje działań toksycznych u człowieka.

W przypadku kolejnej substancji z wykazu - dekstrometorfanu - Ministerstwo Zdrowia ustaliło maksymalną jej zawartość w jednym opakowaniu na poziomie 360 mg, uznając, że wystarczy ona do przeprowadzenia samodzielnej, bezpiecznej kuracji. Jednocześnie uznano, że toksyczność dekstrometorfanu jest relatywnie niska, gdyż dopiero dawki powyżej 20mg/kg mogą być groźne dla zdrowia i życia - a dawka śmiertelna przekracza 1,5 g. Niemniej wprowadzenie ograniczeń w sprzedaży produktów leczniczych zawierających tę substancję wynika niepokojących i wyraźnych sygnałów używania przez dzieci takich produktów w celach odurzających. W innych państwach Unii Europejskiej również funkcjonują ograniczenia w sprzedaży leków z dekstrometorfanem (Hiszpania, Holandia, Łotwa, Węgry) lub produkty te są wydawane pod nadzorem lekarza (Wielka Brytania, Irlandia), bądź nie są w ogóle dopuszczone do obrotu (Szwecja, Finlandia).

Z kolei ograniczenia dotyczące zawartości pseudoefedryny oparto na doświadczeniach innych krajów (np. Wielka Brytania, Czechy, Irlandia, Węgry) gdzie wprowadzenie podobnych restrykcji potwierdziło ich skuteczność. Wdrożenie w 2008 roku programu ograniczającego dostęp do produktów zawierających pseudoefedrynę w Wielkiej Brytanii znalazło odzwierciedlenie w znacznym spadku sprzedaży w celu pozamedycznym leków z pseudoefedryną a także wymierny skutek w zlokalizowaniu i unieszkodliwieniu nielegalnych wytwórni metamfetaminy. W rezultacie polskie Ministerstwo Zdrowia uznało, po przeanalizowaniu treści Charakterystyk Produktów Leczniczych z tą substancją, że opakowania zawierające jej 720 mg wystarczą do przeprowadzenia samodzielnej i bezpiecznej kuracji.

Podsumowują zatem, bez względu na rodzaj soli w jakiej występują, zawartość wspomnianych substancji czynnych w jednorazowo wydawanym opakowaniu, nie będzie mogła przekraczać wielkości wskazanych w załączniku do projektowanego rozporządzenia, czyli 720 mg dla pseudoefedryny, 150 mg dla kodeiny i 360 mg dla dekstrometorfanu. Rozporządzenie wejdzie w życie 1 stycznia 2017 roku.

(Farmacja.pl)