Używanie konopi:

• 9,8% młodych dorosłych (15–34 lata) w Polsce przyznaje się do używania konopi w ostatnich 12 miesiącach (vs. 21,4% średnia UE).
• To wyraźny wzrost w porównaniu z wcześniejszymi danymi (2018–2020), gdzie notowano 4–7%.

Konsekwencje zdrowotne i społeczne:

• W Polsce wzrosła liczba zgłoszeń do leczenia z powodu używania konopi – szczególnie wśród młodzieży.
• Konopie wyprzedziły amfetaminę jako najczęstszą przyczynę zgłoszenia się do terapii odwykowej wśród młodych użytkowników (15–24 lata).
• Część pacjentów używa konopi codziennie lub prawie codziennie, co może wskazywać na rozwój problematycznych wzorców używania.

Reakcje systemu prawnego:

• Polska utrzymuje restrykcyjne podejście do posiadania konopi – nadal funkcjonują kary więzienia nawet za niewielkie ilości.
• W raporcie podkreślono, że w Polsce nadal brakuje proporcjonalnego podejścia i możliwości alternatywnych reakcji (np. skierowania do leczenia).
• Mimo możliwości umorzenia postępowania (art. 62a UOPN), dane wskazują, że nadal wielu użytkowników rekreacyjnych przechodzi przez system karny.

Rynek i dostępność:

• Rośnie liczba punktów sprzedaży produktów konopnych (CBD) – ale brakuje jasnych regulacji.
• Wzrasta dostępność produktów z nowymi kannabinoidami (HHC, THCP), które często omijają obecne regulacje prawne i stanowią zagrożenie ze względu na brak badań toksykologicznych.

ZAGROŻENIA I WYZWANIA

Ryzyko dla młodzieży:

• Raport zauważa, że brak regulowanego rynku sprzyja niekontrolowanemu dostępowi wśród niepełnoletnich.
• W Polsce nie ma skutecznych programów profilaktyki szkolnej uwzględniających aktualną wiedzę o konopiach.
• Zdecydowana większość młodzieży pozyskuje konopie od znajomych lub z rynku nielegalnego, co zwiększa ryzyko kontaktu z innymi substancjami psychoaktywnymi.

Wydatki i konsekwencje ekonomiczne:

• Polska przeznacza znaczne środki na śledztwa i działania policyjne wobec użytkowników rekreacyjnych, zamiast inwestować w edukację lub leczenie.
• EUDA wskazuje, że represyjna polityka wobec użytkowników nie obniża poziomu używania – a często wręcz pogarsza sytuację społeczną i zdrowotną zatrzymanych.

REKOMENDACJE

Rozważenie wdrożenia pilotażowych programów redukcji szkód i edukacji opartej na dowodach naukowych.

Depenalizacja – wiele krajów wprowadza mniej represyjne podejście (np. Czechy, Niemcy, Malta). Polska jest wyjątkiem.

Skierowanie działań na profilaktykę i edukację, szczególnie wśród młodzieży.

Uregulowanie rynku CBD i nowych kannabinoidów (HHC, THCP) – obecne braki legislacyjne są ryzykowne.

Lepsze systemy zbierania danych, ponieważ obecne dane w Polsce są niedoszacowane i fragmentaryczne.

Źródło: EUDA