Moje dziecko zostało zatrzymane z marihuaną – czy jest szansa, aby nie zostało skazane przez sąd?

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, zarówno import, produkcja, pośrednictwo w sprzedaży, jak i samo posiadanie marihuany stanowi przestępstwo zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności. Odpowiedzialność karną za posiadanie narkotyków poniesie więc każda osoba, która z nielegalną substancją została zatrzymana, pamiętać jednakże należy, iż poniesienie owej odpowiedzialności zostało uzależnione m.in. od wieku sprawcy przestępstwa.

Na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie karnym będzie bowiem odpowiadać ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat, żeby więc zostać pociągniętym do odpowiedzialności karnej na ogólnych zasadach, sprawca przestępstwa nie musi mieć ukończonych osiemnastu lat, czyli nie musi być pełnoletni. Ponadto w niektórych przypadkach, jednakże tylko w przypadku ciężkich przestępstw wprost wskazanych w ustawie, odpowiedzialność karną na podstawie przepisów Kodeksu karnego może również ponieść nieletni, który dopuścił się czynu zabronionego po ukończeniu 15 lat.

Wskazane przepisy w sposób łagodniejszy traktują jednakże osobę, która popełniła występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, gdyż wówczas, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają.

Przypomnijmy, przestępstwo dzieli się na zdrobnię i występek, zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą, zaś występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Zgodnie zatem z powyższym, przestępstwo posiadania narkotyków jest występkiem, a więc odpowiedzialność karna nieletniego, który się takiego przestępstwa dopuścił, będzie kształtowała się następująco. W sytuacji, gdy osoba zatrzymana za posiadanie narkotyków ma więcej niż 13 lat, jednakże mniej niż 17, wówczas względem niej zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. W takim więc przypadku, sądem właściwym do rozpoznania sprawy o posiadanie narkotyków będzie sąd rodzinny, który wobec nieletniego może zastosować środki wychowawcze oraz środek poprawczy w postaci umieszczenia w zakładzie poprawczym.

Orzekając środek wychowawczy, sąd może np. udzielić upomnienia, zastosować nadzór kuratora, skierować do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym bądź orzec umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym albo w rodzinie zastępczej zawodowej, która ukończyła szkolenie przygotowujące do sprawowania opieki nad nieletnim. Sąd rodzinny może również orzec o umieszczeniu w zakładzie poprawczym nieletniego, który dopuścił się czynu karalnego będącego przestępstwem, czyli np. posiadania narkotyków, jeżeli przemawiają za tym wysoki stopień demoralizacji nieletniego oraz okoliczności i charakter czynu, zwłaszcza gdy inne środki wychowawcze okazały się nieskuteczne lub nie rokują resocjalizacji nieletniego.

W przypadku, gdy osoba zatrzymana za posiadanie narkotyków nie miała ukończonych lat 18, lecz skończyła 17 lat, wówczas jej sprawę rozpoznawać będzie sąd karny, jednakże, co zostało już powyżej zasygnalizowane, wobec takiej osoby sąd nie może orzec kary, która została przewidziana za dany czyn zabroniony, lecz stosuje środki wychowawcze, poprawcze lub lecznicze określone w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy, stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają. Wiek sprawcy w tym wypadku jest więc punktem wyjścia do podjęcia ewentualnych rozważań odnośnie możliwości zastosowania wobec takiego oto młodocianego środków wychowawczych, czy poprawczych.

Jednakże, żeby sąd mógł owe środki zastosować, okoliczności dotyczące czynu, jak i osobowość sprawcy, muszą takich podstaw dostarczyć. Jeżeli bowiem poziom demoralizacji sprawcy jest wysoki, a zastosowanie środków wychowawczych i poprawczych niecelowe, to sąd może wobec takiej osoby wymierzyć karę na zasadach ogólnych, a więc wówczas dojdzie do skazania. Jeśli zaś sprawca przestępstwa posiadania narkotyków był pełnoletnich w chwili popełnienia przestępstwa, wówczas będzie on ponosić odpowiedzialność karną na zasadach ogólnych, bez możliwości łagodniejszego postępowania ze względu na swój wiek.