Medyczna marihuana oraz leki zawierające środki odurzające i substancje psychotropowe nie mogą po prostu trafić do zwykłego kosza na śmieci.
Gdy upływa ich termin ważności lub ulegną uszkodzeniu, uruchamiana jest procedura pod bezpośrednim nadzorem Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej. Odpowiednie zabezpieczenie i wycofanie jej z rynku wymaga spełnienia konkretnych wymogów prawnych.
Ile trafia do zniszczenia?
Według serwisu faktykonopne.pl w 2022 roku Polacy zakupili 1,1 tony suszu. W 2023 ilość ta wzrosła do 4,6 tony. W 2025 roku wynik ten oscyluje wokół pięciu ton (ok. pół miliona recept). Do tego dochodzą jeszcze olejki. Średnia cena grama medycznej marihuany w polskich aptekach waha się w przedziale od ok. 45 do 65 złotych brutto. Przekłada się to bezpośrednio na roczne obroty apteczne sięgające niespełna 300 milionów złotych.
Ile gramów, a może kilogramów rocznie jest w ten sposób utylizowanych? Tego próbowaliśmy się dowiedzieć, jednak ani GIF, ani WIF nie podał nam wprost danych.
– Zabezpieczenie i utylizacja obejmują wszystkie środki odurzające i nie ma osobnych postepowań w przypadku, gdy zabezpieczenie dotyczy również surowca farmaceutycznego Cannabis flos – tłumaczy Małopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny Józef Łoś.
Nie musi być to jednak duży wolumen. Spółka Cannabis Poland, która zajmuje się sprowadzaniem substancji do aptek, w swoim sprawozdaniu rocznym szczegółowo opisuje ten rynek. Informuje o tym, że susz pochodzi z eksportu (w Polsce nie można swobodnie uprawiać konopi z THC powyżej 0,3 proc.) i zwraca uwagę na istotną rzecz.
– Specyfika suszu roślinnego sprawia, że partie mają relatywnie krótki termin przydatności. Apteki i hurtownie farmaceutyczne zazwyczaj mają ostrożnościowe podejście do gromadzenia większych zapasów, co prowadzi do lokalnych braków – czytamy.
Artur (imię zmienione) marihuaną leczy bezsenność. Jak opisuje przed zaostrzeniem prawa występowały problemy z dostępem do suszu w Krakowie. – Teraz jest lepiej, to znaczy odkąd zmieniło się prawo i trzeba osobiście się stawić u lekarza, żeby dostać receptę – zaznacza.
Odzwierciedlają to dane wcześniej cytowanej spółki. „Zmiana ta doprowadziła do spadku liczby wystawianych recept z poziomu 72,8 tys. w październiku 2024 r. do 33,1 tys. w grudniu tego samego roku. W 2025 r. miesięczna liczba recept na medyczną marihuanę odbiła m.in. do ok. 44,3 tys. w marcu 2025 r., co wskazuje na odbudowę popytu w modelu opartym na badaniach stacjonarnych oraz hybrydowej kontynuacji terapii, jak również powrotu do teleporad”.
Inspektor plombuje przeterminowane leki
Wiemy natomiast, jak to wszystko wygląda od strony prawnej. Apteka, w której znalazł się przeterminowany lek, musi niezwłocznie umieścić go w wydzielonym, oznaczonym obszarze i pisemnie zgłosić ten fakt do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego (WIF).
Z procedury opisanej przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) wynika, że czynności zabezpieczające nie odbywają się korespondencyjnie. Przedstawiciel inspekcji zjawia się w placówce osobiście, a cały proces przebiega w obecności osoby odpowiedzialnej za nadzór nad środkami odurzającymi w danej aptece.
Urzędnik zabezpiecza przeznaczone do utylizacji preparaty poprzez ich fizyczne oplombowanie.
Z przeprowadzonej kontroli inspektor sporządza protokół w trzech egzemplarzach i wyznacza sztywny termin, do którego zabezpieczone środki muszą zostać przekazane do zniszczenia.
Samej utylizacji nie wykonuje jednak inspekcja ani apteka, lecz wyspecjalizowane firmy posiadające zezwolenie marszałka województwa na unieszkodliwianie odpadów medycznych.
Cyfrowy rejestr i procedura dla konopi
Wszystkie etapy utylizacji są ewidencjonowane w systemie Bazy Danych o Odpadach (BDO), jednak cyfrowa dokumentacja ma swoją specyfikę.
– W generowanej z systemu BDO karcie przekazania odpadów wskazana jest jedynie kategoria odpadów oraz łączna ich masa, dokument nie zawiera szczegółowego wykazu przekazywanych do utylizacji leków, wyrobów medycznych. Nie ma też informacji o przyczynie przekazania do utylizacji tzn. czy są to produkty przeterminowane, uszkodzone czy zniszczone – tłumaczy Olga Sierpniowska z GIF. To odpowiedź na nasze pytanie dotyczące głównych powodów utylizacji.
Procedura ta w pełnym zakresie obejmuje także medyczną marihuanę, która w świetle prawa zaklasyfikowana jest jako środek odurzający. Dotyczy to zarówno całego surowca Cannabis flos, jak i wszelkich wyciągów czy nalewek farmaceutycznych.
– Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w Krakowie dokonują zabezpieczenia przeterminowanego surowca farmaceutycznego Cannabis flos przede wszystkim w aptekach ogólnodostępnych – mówi Małopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny Józef Łoś.
Cała procedura – od zaplombowania po ostateczne zniszczenie w wyspecjalizowanym zakładzie – ma zapewnić, że żaden gram surowca zawierającego THC nie trafi do obrotu poza systemem recept.
