Słabość pamięci roboczej i kontroli impulsów kluczowymi czynnikami ryzyka uzależnienia u młodzieży

Stosowanie narkotyków w okresie dojrzewania często związane jest z późniejszymi problemami z nadużywaniem substancji, ale nowe badania sugerują, że kluczowym czynnikiem ryzyka jest tu kombinacja słabej pamięci roboczej (working memory) i trudności z kontrolą impulsów.

Te czynniki ryzyka predysponują do postępującego stosowania narkotyków (sięgania po kolejne substancje) w młodszym wieku i późniejszego uzależnienia, donoszą naukowcy reprezentujący trzy instytucje w publikacji udostępnionej online 16 lutego przez czasopismo Addiction. Badanie koncentruje się na alkoholu, marihuanie i tytoniu, czyli narkotykach najczęściej przez młodzież używanych.

Młodym ludziom mającym trudności z kontrolowaniem impulsów nie wystarczają programy interwencyjne, koncentrujące się na zwykłym zniechęcaniu do wczesnego używania narkotyków – twierdzi główna autorka badania, Atika Khurana, adiunkt w Zakładzie Psychologii, Doradztwa i Usług Społecznych na Uniwersytecie Oregońskim.

Ustaliliśmy, że wczesne zażywanie narkotyków jest bez wątpienia czynnikiem ryzyka - powiedziała Khurana, pracująca również w Instytucie Badań nad Profilaktyką na UO. Dostrzegliśmy jednak również, że pierwotny deficyt w obszarze pamięci roboczej i kontrolowania impulsów stwarza dodatkowe ryzyko wystąpienia w przyszłości zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych.

Określenie „pamięć robocza” odnosi się do zdolności do koncentrowania się na zadaniu bez łatwego ulegania rozpraszaniu. Młodzież ze słabszą pamięcią roboczą ma zwykle problemy z kontrolowaniem odczuwanych impulsów, a zatem wydaje się bardziej narażona na kontynuowanie używania narkotyków.

Ustalenia pochodzą z ostatecznej oceny grupy 387 młodych ludzi, obecnie w wieku 18-20 lat, którzy jako 10-12 latkowie zostali w 2004 roku zaangażowani do długoterminowego badania prowadzonego przez Centrum Polityki Publicznej Annenberg przy Uniwersytecie Pensylwanii, we współpracy ze Szpitalem Dziecięcym w Filadelfii.

W artykule opublikowanym w 2015 roku w czasopiśmie Development and Psychopathology zespół Khurany udokumentował, że młodzież ze sprawniejszą pamięcią roboczą była lepiej przygotowana do uniknięcia przechodzenia do intensywnego użytkowania po rozpoczęciu okresu eksperymentów.

W naszej wcześniejszej pracy brakowało rozstrzygnięcia, czy to szczególne formy wczesnego używania narkotyków determinowały późniejsze nadużywanie"- powiedziała Khurana, która była adiunktem w Centrum Polityki Publicznej Annenberg w czasie, gdy zainicjowano długoterminowe badanie. Ludzie tak naprawdę nie koncentrują się na różnorodności wzorców stosowania narkotyków. Niektórzy młodzi ludzie mogą zacząć wcześnie i eksperymentować, nie idąc jednak dalej, podczas gdy inni będą eksperymentować, następnie przejdą do używania cięższych narkotyków.

Analizując kolejne zestawienia danych odpowiadających przedziałom od początku do końca okresu dorastania, naukowcy odkryli, że eksperymentowanie z narkotykami w młodym wieku nie było kluczowym czynnikiem pozwalającym prognozować przyszłe problemy z nadużywaniem substancji psychoaktywnych. Czynnikiem tym było postępujące sięganie po kolejne substancje w korelacji z osłabieniem w pamięci roboczej i zdolności kontrolowania impulsów.

Naukowcy stwierdzili również, że pierwotne deficyty w obszarze pamięci roboczej i kontroli impulsów nadal stwarzały ryzyko rozwoju późniejszego zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji późniejszych, niezależnie od wystąpienia wczesnej progresji w sięganiu po kolejne narkotyki.

Zaburzenia związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnych są w tym kraju poważnym problemem zdrowia publicznego – powiedziała Khurana - Początek używania substancji ma miejsce w okresie dojrzewania. Istnieje wiele badań, które łączą wczesną inicjację z późniejszymi zaburzeniami związanymi z nadużywaniem substancji psychoaktywnych. Nasze badanie poszerza pole, wskazując, że samo zajęcie się problemem wczesnej inicjacji nie wystarczy do rozwiązania tego problemu.

Strategie profilaktyczne w szkołach skupiają się zazwyczaj na okresie gimnazjalnym (middle-school), kiedy to, jak się uważa, ma miejsce wczesna inicjacja narkotykowa, i opierają się na założeniu, że problem stanowi jakiekolwiek zażywanie narkotyków - powiedział współautor badania, Dan Romer, dyrektor ds. badań w Centrum Polityki Publicznej Annenberg. Nasze badanie sugeruje, że profilaktyka powinna zostać bardziej dopracowana.

Należy opracować strategie interwencji ukierunkowane na wzmacnianie pamięci roboczej i procesów poznawczych, związanych z hamowaniem impulsywnych reakcji, aby w ten sposób pomóc młodzieży lepiej radzić sobie z pokusami związanymi z narkotykami — podsumowuje Khurana.