Handlarz dopalaczami nie uniknie kary - wyrok WSA

Nie ustalono, czy sprzedający dopalacze robił to na własny, czy na cudzy rachunek, ale sklep i tak zamknięto.

Informacje o trójce nieprzytomnych 15-latków, leżących po zatruciu dopalaczami w centrum Bielawy w woj. dolnośląskim, przypominają, że rynek dopalaczy nadal funkcjonuje, a podejmowane środki są nieskuteczne. W latach 2010–2016 odnotowano prawie 16 tys. osób zatrutych lub podejrzanych o zatrucie dopalaczami.

Dzieje się tak m.in. dlatego, że handlarze dopalaczami stosują coraz to nowe sposoby na unikanie odpowiedzialności karnej i administracyjnej. Niejednokrotnie nie ma nawet możliwości ustalenia ich miejsca pobytu. Organy inspekcji sanitarnej mają jednak swoje metody.

Interwencyjna kontrola sanitarna, która w lipcu 2016 r. weszła do punktu sprzedaży tzw. artykułów kolekcjonerskich, zabezpieczyła i przekazała do badań chemiczno-toksykologicznych produkty podejrzane o to, że są środkami zastępczymi, czyli dopalaczami. Zamknięto też sklep, na razie na trzy miesiące.

Formalnie decyzji w obu tych sprawach nie było do kogo skierować. Dariusz J. (dane zmienione), który w dniu kontroli znajdował się w sklepie, oświadczył, że na pewno nie powinny być adresowane do niego. Dostarczone tu wcześniej saszetki sprzedaje tylko przez dwa–trzy dni w tygodniu, za co dostaje 12 zł na godzinę, które odbiera z utargu. Nie ma umowy o pracę i nie wie, kto jest jego pracodawcą, ponieważ umowa została zawarta ustnie, przez zastrzeżony telefon.

Z wyjaśnień miało wynikać, że Dariusz J. jest tylko tzw. słupem, którego nie można obciążać winą, i konsekwencjami działań nieznanego mu rzekomo przedsiębiorcy czy spółki. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie podtrzymał jednak stanowisko I instancji, że decyzja została skierowana do Dariusza J. prawidłowo, ponieważ to właśnie on wprowadzał do obrotu dopalacze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Dariusz J. wytoczył mnóstwo zarzutów, m.in. nieustalenie, kto wprowadzał do obrotu środki zastępcze, wskazane w decyzjach, i błędne przypisanie mu za to odpowiedzialności. Podał, że aż trzykrotnie informował, iż nie jest osobą prowadzącą działalność we wspomnianym lokalu i że w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej.

WSA uznał skargę za całkowicie nieuzasadnioną. Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości, że Dariusz J. osobiście sprzedawał osobom trzecim, czyli wprowadzał odpłatnie do obrotu, saszetki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane dopalaczami – ustalił sąd.

– Co prawda Dariusz J. twierdzi, że sprzedaży nie prowadził w swoim imieniu, jednak nie wskazał w czyim, a nawet twierdził, że tego nie wie. Nie może być tak, by ktoś, zarzucał wadliwe prowadzenie postępowania organowi, któremu sam to utrudnia lub wręcz uniemożliwia – podkreślił sąd.

Decyzja o wycofaniu z obrotu dopalaczy, które zostały zakwestionowane w punkcie sprzedaży, i nakaz zaprzestania działalności na trzy miesiące, niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, były więc w pełni uzasadnione. Wystarczy „uzasadnione podejrzenie", że te środki stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia.

Z uzgodnionego już rozporządzenia UE wynika, że głównym zadaniem państw w walce z dopalaczami musi być nadążanie za dynamicznymi zmianami na tym rynku.

Sygnatura akt: III SA/Kr 1519/16