Międzynarodowa operacja o kryptonimie „Purga-Calipso Guanacaste”, koordynowana w Europie przez Europol i prowadzona równolegle przez kostarykańską Policía de Control de Drogas, hiszpańską Guardia Civil oraz portugalską Polícia Judiciária, zlikwidowała szlak przerzutowy, którym od 2019 roku trafiały do Europy setki kilogramów kokainy ukrytej w mrożonym proszku juki i kontenerach z owocami.
Jak czytamy w komunikacie prasowym Europolu, kartel opierał swój proceder na co najmniej jedenastu zarejestrowanych w Kostaryce firmach-słupach. Przyjmowały one kokainę z Kolumbii, „zanieczyszczały” nią ładunki pulpy ananasowej, manioku lub owoców, a następnie wysyłały je chłodniami drogą morską i powietrzną do portów w Setúbal i Leixões (Portugalia), Antwerpii, Rotterdamie, Hamburgu oraz Sewilli i Vigo (Hiszpania).
Według hiszpańskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych siatka wykorzystywała trzy główne techniki maskowania:
1. Prasowanie kokainy w ultracienkie arkusze i zatapianie ich w mrożonym proszku juki lub pulpie manioku.
2. Ukrywanie narkotyku w pustych przestrzeniach kartonów i palet (tzw. kanapki pudeł-palet).
3. Zatapianie pasty kokainowej w plastikowych atrapach warzyw, takich jak marchewki czy ogórki.
Jak podaje hiszpański Diario de Pontevedra, dzięki gęstości i ujemnej temperaturze ładunku kokaina pozostawała niewykrywalna dla skanerów rentgenowskich i psów tropiących. Umożliwiało to kartelowi regularne wysyłanie mniejszych partii (100–400 kg), co minimalizowało ryzyko wzbudzenia podejrzeń systemów analizy ryzyka.
Od pierwszych przejęć w 2019 roku, w tym 450 kg kokainy skonfiskowanej w Belgii i Holandii (pięć kontenerów), śledczy zdali sobie sprawę, że różne konfiskaty łączy jeden nadawca. W efekcie, w okresie lipiec–wrzesień 2023 roku Europol uruchomił Operational Task Force Mercury, a Guardia Civil i Polícia Judiciária włączyły Kostarykę do projektu GDIN (Global Drug Intelligence Network), finansowanego z unijnego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jak napisał latynoamerykański portal Segurilatam, dzięki GDIN w Hiszpanii utworzono Centro de Inteligencia Criminal Antidroga, gdzie eksperci z różnych kontynentów wymieniają informacje o przestępcach handlujących kokainą.
Z kolei Policía Judiciária poinformowała, że latem 2024 roku portugalscy śledczy w porcie Setúbal wytypowali pięć kontenerów chłodniczych o podejrzanym rejestrze temperatur i trasie. Zamiast natychmiastowego zatrzymania ładunku, zorganizowano kontrolowaną dostawę do Sewilli, co pozwoliło zidentyfikować sieć odbiorców, przejąć 731 kg kokainy i aresztować siedem osób w Portugalii.
Jak donosi SWI Swissinfo/Agencia EFE, w okresie październik–listopad 2024 roku hiszpańska Guardia Civil przechwyciła w Sewilli 350 kg kokainy i zatrzymała 13 osób, w tym dominikańskiego „High-Value Target” z Barcelony, odpowiedzialnego za dystrybucję narkotyku w Unii Europejskiej.
Równolegle służby celne w Belgii (Antwerpia), Holandii (Rotterdam) i Niemczech (Hamburg) przechwyciły odpowiednio 840 kg, 733 kg i 60 kg kokainy, co potwierdziło wielopunktowe wykorzystanie portów do rozproszenia ryzyka. Do końca 2024 roku odnotowano 21 konfiskat o łącznej masie 5408 kg.
Według Policía de Control de Drogas (Kostaryka), kulminacyjna akcja 11 czerwca 2025 roku objęła 20 jednoczesnych nalotów w czterech prowincjach Kostaryki, w tym na dom przywódcy kartelu i magazyny, gdzie skażano kontenery chlorowodorkiem kokainy. Zatrzymano wówczas 12 osób, w tym lidera grupy, uznanego przez Europol za „cel o wysokiej wartości operacyjnej”.
Łącznie aresztowano 37 osób: 13 w Hiszpanii, 12 w Kostaryce, 7 w Portugalii i 5 w Niemczech. Przejęto 5408 kg kokainy, zablokowano 280 rachunków bankowych oraz zajęto 146 nieruchomości, a także flotę luksusowych pojazdów i łodzi.
W operacji uczestniczyły – poza Policía de Control de Drogas, Guardia Civil i Polícia Judiciária – kolumbijska Policía Nacional, ekwadorska Policía Nacional, brazylijska Polícia Federal, panamska Policía de Control de Drogas, dominikańska Dirección Nacional de Control de Drogas oraz Policja Dubaju. Wymianę danych w czasie rzeczywistym zapewniał Europol poprzez OTF Mercury i sieć GDIN.
Finał akcji zbiegł się z majową nowelizacją konstytucji Kostaryki, przywracającą możliwość ekstradycji obywateli w sprawach narkotykowych. Hiszpański Sąd Krajowy (Audiencia Nacional) zapowiedział wystąpienie o przekazanie zatrzymanego szefa kartelu do Madrytu, gdzie sprawę prowadzi Centralny Sąd Śledczy nr 6 i Specjalna Prokuratura ds. Narkotyków.
Operacja „Purga-Calipso Guanacaste” pokazała, że połączenie klasycznego nadzoru kontenerów, dogłębnej analizy finansowej i dekrypcji komunikatorów, wspierane stałą międzynarodową wymianą informacji, może rozbić nawet najbardziej wyrafinowane, transkontynentalne struktury narkotykowe
