Psychofarmakologia 25 - Leki przeciwhistaminowe

Psychofarmakologia 25 - Leki przeciwhistaminowe

25 ____________
Leki przeciwhistaminowe
ttum. K. Fabiańczyk
Leki przeciwhistaminowe są używane w psychiatrii głównie do leczenia poneuroleptycznych objawów pozapiramidowych oraz jako środki o działaniu umiarkowanie nasennym i uspokajają­cym. Difenhydramina (Benzhydraminum hydrochloricum) jest stosowana do leczenia objawów pozapiramidowych i niekiedy jako środek nasenny; chlorowodorek hydroksyzyny (Hydroxizinum) i embonian hydroksyzyny (Vistaril) są używane jako środki uspokajające. Cyproheptadynę (Protadin) podaje się w zaburzeniach w przebiegu leczenia trójpierścieniowymi lekami przeciw-depresyjnymi (TLPD), IMAO, fluoksetyną i innymi selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SI-5-HT) (ryc. 25-1).
DZIAŁANIE FARMAKOLOGICZNE
Zarówno difenhydramina, jak i hydroksyzyna dobrze się wchłaniają z przewodu pokarmowego. Około 50% przyjętej difenhydraminy ulega biotransformacji w wątrobie (efekt pierwszego przejścia), a jej metabolity wydalane w moczu. Objawy pozapiramidowe ustępują w 15-30 min po iniekcji domięśniowej; działanie uspokajające osiąga największe nasilenie po 1-3 h. Hydroksyzyna także jest metabolizowana w wątrobie, lecz jej metabolity są wydalane w kale. Działanie uspokajające pojawia się po 30-60 min po podaniu i trwa 4-6 h. Ponieważ oba leki są metabolizowane w wątrobie, u pacjentów z chorobą wątroby, taką jak marskość, mogą one osiągnąć wysokie stężenia w surowicy w czasie przewlekłego stosowania. Oba leki wywołują pierwotny efekt terapeutyczny poprzez działanie przeciwhistaminowe; jednakże oba wywierają również pewien wpływ cholinergiczny antymuskarynowy. Cyproheptadyna ma silne działanie przeciwhistaminowe i przeciwserotoninowe (w stosunku do 5-hydroksytryptaminy, typ 2 [5-HT2]). Jest dobrze przyswajalna przy zażywaniu doustnym, a jej metabolity są wydalane w moczu.
WSKAZANIA I ZASTOSOWANIE
W leczeniu poneuroleptycznych zaburzeń ruchowych leki przeciwhistaminowe mogą zastąpić preparaty antycholinergiczne i amantadynę, zwłaszcza u pacjentów, którzy są szczególnie wrażliwi na działanie antycholinergiczne i nie tolerują amantadyny. Leki przeciwhistaminowe są stosun­kowo bezpiecznymi środkami nasennymi, choć nie są lepsze niż benzodiazepiny. Leki te nie są skuteczne w długotrwałym leczeniu zespołów lękowych, trwających dłużej niż kilka miesięcy. Bardziej do tego nadają się buspiron i benzodiazepiny. Lista leków przeciwhistaminowych jest podana w tab. 25-1.
Difenhydraminy używa się do krótko- i długotrwałego leczenia zespołów pozapiramidowych oraz jako środka nasennego. Lek jest osiągalny w tabletkach i kapsułkach po 25 i 50 mg, a także w roztworze po 12,5 mg na 5 ml oraz w dawkach 10 mg i 50 mg na ml w postaciach do iniekcji. Lek należy podawać głęboko domięśniowo, ponieważ podanie powierzchowne może spowodować miejscowe podrażnienie. Krótkoterminowe podanie dożylne 25 lub 50 mg jest skuteczne w leczeniu dystonii spowodowanej neuroleptykami. W leczeniu parkinsonizmu poneuroleptycz-nego, nie wyłączając tzw. zespołu króliczkowego (szybkie, drobne ruchy w obrębie języka i policzków) oraz ostrej akatyzji, difehydraminę podaje się w dawce 3 x 25 mg na dobę, a jeśli są wskazania, to dawkę zwiększa się nawet do 3 x 50 mg na dobę. W leczeniu krótkotrwałej
158 Farmakoterapia w zaburzeniach psychicznych
tmp1C04-1.jpg
Ryc. 25-1. Budowa cząsteczkowa leków przeciwhistaminowych
bezsenności o umiarkowanym nasileniu podaje się 50 mg difenhydraminy. Dawka 100 mg nie jest skuteczniejsza, wywołuje natomiast więcej objawów antycholinergicznych.
Hydroksyzyny najpowszechniej używa się krótkoterminowo jako środka przeciwlękowego. Jest dostępna w tabletkach i kapsułkach 25, 50 i 100 mg; ponadto w roztworze 10 mg na 5 ml oraz w ampułkach po 25 i 50 mg do wstrzyknięć. Leku tego nie należy podawać dożylnie, ponieważ podrażnia naczynia żylne. Dawki 50- 100 mg podawane doustnie 4 x dz. w przebiegu leczenia długoterminowego lub 50-100 mg domięśniowo co 4-6 h w terapii krótkoterminowej są zazwyczaj skuteczne.
TABELA 25-1
LEKI PRZECIWHISTAMINOWE
Tabletki Kapsułki Eliksir1         Roztwór2      Pozajelitowe*     Zawiesina3
(mg) (mg) (mg/5 ml)       (mg/ml) (mg/5 ml)      (mg/5 ml)        Krem        Roztwór*
Difenhydramina
25
, 50
25.
50
Hydroksyzyna
10
, 25,
50,
25.
50,
100
100
Cyproheptadyna
4
12,5 12,5 10,50             1%, 2%       1%, 2%
10 25                               
' Słodzony wodno-alkoholowy płyn do zażywania doustnego.
2  Lek w roztworze wodnym lub alkoholowym.
3   Lek nie rozpuszczony, lecz rozproszony w płynie do użycia pozajelitowego lub doustnego. * Miejscowo.
160 Farmakoterapia w zaburzeniach psychicznych
Zdolność do osiągnięcia orgazmu można przywrócić za pomocą 4-16 mg cyproheptadyny dziennie, przyjmowanej doustnie na 1 2 h przed stosunkiem płciowym. Donoszono również, że cyproheptadyna może być użyteczna w takich zaburzeniach odżywiania się jak jadłowstręt psychiczny. Cyproheptadyna jest dostępna w tabletkach 4 mg i w roztworze 2 mg w 5 ml. Na działanie środków przeciwhistaminowych wrażliwe bardziej są dzieci i osoby w podeszłym wieku niż dorosłe osoby młode.
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Leki przeciwhistaminowe wywołują często senność, zawroty głowy, podciśnienie, które bywają bardziej nasilone u osób w podeszłym wieku. Upośledzona koordynacja ruchowa może prowadzić do wypadków, dlatego pacjentów należy przestrzec przed jazdą samochodem lub obsługą niebezpiecznych maszyn. Często występują zaburzenia żołądkowe, nudności, wymioty, biegunka i zaparcie. Z powodu umiarkowanego działania antycholinergicznego mogą one powodować suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zamazane widzenie i zaparcia. Objawy zatrucia: nasilona senność, napady drgawkowe, trudności z oddychaniem, bezsenność, halucynacje, zaczerwienienie twarzy i uczucie słabości. Cyproheptadyna powoduje przyrost masy ciała; z tego powodu używano jej do leczenia jadłowstrętu psychicznego.
Należy zachować dużą ostrożność, podając leki przeciwhistaminowe pacjentom z chorobami urologicznymi, astmą, jaskrą i powiększeniem sterczą. Tylko wyjątkowo, w razie konieczności, można podać difenhydraminę i cyproheptadynę w okresie ciąży. Hydroksyzyna jest przeciw­wskazana we wczesnej ciąży, ponieważ donoszono o uszkodzeniach płodów zwierząt. Środki przeciwhistaminowe są przeciwwskazane u karmiących matek.
INTERAKCJE
Właściwości uspokajające leków przeciwhistaminowych potęgują działanie innych środków działających hamująco na o.u.n., m.in. alkoholu oraz wielu leków psychotropowych. Działanie antycholinergiczne difenhydraminy i hydroksyzyny może się sumować z działaniem innych leków o właściwościach antycholinergicznych, czasami wywołując ostre objawy antycholinergiczne lub zatrucie. Środki przeciwhistaminowe nie powinny być użyte wcześniej niż po dwóch tygodniach od zaprzestania przyjmowania inhbitorów MAO; łączne ich stosowanie nasila działania niepożąda­ne leków przeciwhistaminowych. Podawane z opioidami mogą nasilać działanie euforyzujące tych ostatnich; mają więc one pewien potencjał uzależniający. Na przykład hydroksyzyna może wzmagać działanie meperydyny; z tego powodu użycie jej w premedykacji powinno być modyfikowane indywidualnie. O cyproheptadynie donoszono, że znosi antydepresyjny efekt fluoksetyny. Ponadto zaobserwowano, że cyproheptadyna może dawać fałszywie zawyżone oznaczenia 17-hydroksysteroidów w moczu, badanych chromogenową metodą Portera-Silbera lub testem Glenna-Nelsona.
Więcej na ten temat :oh. w: T.W. Uhde, M.E. Tancer: Antihistamines, CTP/YI, rozdz. 32.5, s. 1923-1926.

Kategorie

Komentarze

Jakie są objawy i skutki przedawkowania hydroksyzyny, jaka jest dawka toksyczna tego leku i dawka potencjalnie śmiertelna ( o ile taka jest)?

Zajawki z NeuroGroove
  • Dekstrometorfan
  • Retrospekcja

---

To znów ten sam jebany chłam. Dobrze wiemy jaki. Ale zanim spluniesz nań, postaraj się zrozumieć.

Zrozumieć? Ale co?

Mnie? Nie. Nie oczekuję tego. Jestem zbyt indywidualnym chujem, zbyt małym gnojem, by domagać się atencji (a jednak to robię, co nie?)

Słowa? Emocje? Czyny? Chuj wie, jak to nazwać. Chodzi mi o mieszankę esencji składającej się na perspektywę.

Widzisz... bo sprawa polega na tym, że jestem tylko człowiekiem. I jak Ty- widzę z jednej perspektwywy. Oczywiste? Może nie?

Moja jest lepsza, Twoja jest gorsza- a mówi to każdy.

  • LSD-25

Ja i kolo musieliśmy odebrać papierki ze studiów w poznaniu bo nas wyjebali,

więc wzieliśmy moją dziołchę i wyruszyliśmy rano. Na przystanku rozdałem

papierki (Hoffman) i dalej. Po pół godzinki jak już wsiadaliśmy do pociągu

kręciło nas juz ostro (0 halu tylko humor). Siedzieliśmy w przedziale z

dwoma dziadkami i rechotaliśmy się aż wszystkich kichy bolały. Jako że

otworzyliśmy okno a deszcz lunoł znienacka (nam to nie przeszkadzało)

dziadek nr 1 uprzejmia nas poprosił o zamknięcie - popatrzyliśmy na niego a

  • Dekstrometorfan

Set & Setting - jeden z krakowskich akademików, piękna sobota około godziny 13, początek czerwca, skład: ja oraz współlokator, początkujący ćpun,

Wiek i doświadczenie - 21 lat, 68 kg, 184 cm, od 19 roku życia ogromne ilości THC w każdej postaci, do tego amfetamina oraz niemal wszystko co można "legalnie kolekcjonować",

Dawki - na początek 15x15mg acodinu, w sumie 45x15

  • LSD-25
  • Tripraport

Na ogól spokojnie wydający się okres roku.Chęć dotarcia do konkluzji na temat swojej osoby. Urodziny matki. Marcowy deszczowy weekend. Nieposprzątany pokój, nie chciałem stwarzać sobie iluzji człowieka jakim na co dzień nie jestem.

Doświadczenie zacząłem w piątek wieczorem. Chcąc upewnić się czy dostałem oczekiwaną przez mnie substancję zacząłem od dawki 125ug. Kolejnego wieczoru w celu zbicia lekkiej tolerancji i zwiększenia mocy doświadczenia przyjąłem 500ug. Chciałem znaczącego przeżycia które nakreśliłoby idee mojej przyszłości.