|
14
____
Flumazenil
|
||
|
tłum. J. Landowski
|
||
|
Flumazenil (Anexate, Romazicon)
jest antagonistą receptora benzodiazepinowego; znosi
psychofizjologiczne efekty działania benzodiazepin. Jest
stosowany jedynie na oddziałach intensywnej opieki
medycznej i w celu odwrócenia zaburzeń
świadomości.
DZIAŁANIE
FARMAKOLOGICZNE
Flumazenil kompetycyjnie hamuje
wiązanie się benzodiazepin z ich miejscem receptorowym (z
receptorem omega) w układzie receptorowym: kwas
gamma-aminomasłowy (GABA) benzodiazepina. Jego budowę
cząsteczkową przedstawia ryc. 14-1.
Farmakokinetyka
Po jednorazowym podaniu dożylnym
flumazenilu jego okres półtrwania wynosi od 7- 15 min, a
końcowy okres półtrwania 41-79 min. Maksymalne stężenie
leku jest proporcjonalne do dawki. Około 50% leku wiąże
się z białkami osocza. Nie wykazuje on szczególnego
powinowactwa do erytrocytów. Jego biotransformacja
odbywa się głównie w wątrobie, w związku z czym zależy
od jej ukrwienia. Głównymi metabolitami flumazenilu
wydalanymi z moczem są deetylowany wolny kwas i jego
połączenie z kwasem glukuronowym. W ciągu 72 h lek
zostaje usunięty z organizmu. Płeć, wiek, niewydolność
nerek, hemodializa nie wpływają istotnie na jego
farmakokinetykę. W zaburzeniach czynności wątroby okres
półtrwania leku ulega wydłużeniu.
Farmakodynamika
Podany dożylnie flumazenil
zmniejsza senność, zaburzenia przypominania i zaburzenia
psychomotoryczne wywołane benzodiazepinami. Nie działa
antagonistycznie w stosunku do leków ośrodkowo
działających na neurony GABA-ergiczne na innej drodze niż
poprzez receptor (omega) benzodiazepinowy. Do takich
leków należą etanol, barbiturany, ogólnie działające
środki znieczulające. Flumazenil nie odwraca efektów
działania opioidów i opiatów.
|
||
|
||
|
Ryc. 14-1. Budowa cząsteczkowa
flumazenilu
X Farmakoterapia...
|
||
|
100 Farmakoterapia w
zaburzeniach psychicznych
WSKAZANIA
Flumazenil jest stosowany w celu
odwrócenia uśpienia po zatruciu lub ogólnym znieczuleniu
benzodiazepinami. Może być przydatny także w zmniejszaniu
objawów związanych z odstawieniem benzodiazepin.
WSKAZÓWKI
KLINICZNE
Flumazenil jest dostępny w
fiolkach 3, 5 i 10 ml w stężeniu 0,1 mg/ml do użytku
parenteralnego.
Przedawkowanie
benzodiazepin
W razie pewnego lub
podejrzewanego przedawkowania benzodiazepin początkowa
dawka flumazenilu powinna wynosić 0,2 mg (2 ml)
podawanego dożylnie w ciągu 30 s. Jeśli po 30 s nie
nastąpi oczekiwany powrót świadomości, to podaje się w
ciągu 30 s dalsze 0,3 mg (3 ml). Następne dawki po 0,5 mg
(5 ml) można podawać w odstępach 1-minutowych do
całkowitej dawki 3,0 mg. Flumazenilu nie należy podawać
zbyt szybko. Przed podaniem leku trzeba zapewnić
bezpieczną wentylację dróg oddechowych i dostęp do żyły.
Pacjenci powinni wybudzać się stopniowo.
U większości chorych wystarcza
łączna dawka od 1 do 3 mg flumazenilu; większe dawki
przeważnie nie zwiększają skuteczności leku. Jeśli
pacjent nie reaguje w ciągu 5 min od podania łącznej
dawki 5 mg leku, to zasadniczą przyczyną śpiączki nie są
benzodiazepiny, a dalsze podawanie flumazenilu nie jest
celowe.
Nawrót sedacji
Klinicysta powinien wiedzieć, że
u 1 -3% pacjentów sedacja może powrócić. Można wówczas
powtarzać podawanie flumazenilu w odstępach
20-minutowych. W takich przypadkach podaje się
jednorazowo nie więcej niż 1,0 mg (z szybkością 0,5
mg/min), nie przekraczając 3,0 mg w ciągu każdej
godziny.
DZIAŁANIA
NIEPOŻĄDANE
Do najczęstszych objawów
ubocznych należą: nudności, wymioty, zawroty głowy,
pobudzenie, chwiejność emocjonalna, rozszerzenie naczyń
skórnych, ból w miejscu wstrzyknięcia, miejscowy odczyn,
osłabienie, zaburzenia widzenia, ból głowy.
INTERAKCJE
Nie obserwowano szkodliwych
interakcji flumazenilu z narkotykami, wziewnymi środkami
anestezyjnymi, lekami zwiotczającymi mięśnie czy ich
antagonistami, podawanymi w związku z uśpieniem czy
znieczuleniem. W zatruciach mieszanych działanie innych
leków (np. napady padaczkowe, zaburzenia rytmu serca)
m.in. trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
może się ujawnić w chwili odwrócenia działania
benzodiazepin przez flumazenil. Na przykład:
przedawkowanie benzodiazepin zapobiega napadom
padaczkowym po jednoczesnym zatruciu trójpierścieniowymi
lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD). Mogą one wystąpić
(razem z zaburzeniami rytmu serca) w wyniku
przedawkowania TLPD po podaniu flumazenilu. Niekiedy
kończy się to śmiercią pacjenta.
|
||
|
Więcej na ten temat zob. w:
T.W. Uhde, M.E. Tancer: Benzodiazepin Receptor Agonists and
Antagonists, CTP/VI, rozdz. 32.7, s.
1933-1951.
|
||