|
8_______
Bromokryptyna
|
||
|
tłum. M. Rzewuska
|
||
|
Bromokryptyna (Bromocorn,
Parlodel) jest agoantagonistą dopaminergicznym,
stosowanym przede wszystkim w leczeniu choroby Parkinsona
(ryc. 8-1). Może być przydatna w leczeniu złośliwego
zespołu neuroleptycznego. Jest coraz więcej danych, które
przemawiają za stosowaniem bromokryptyny w zespole
odstawienia kokainy oraz w depresjach, chociaż w tym
ostatnim przypadku tylko wówczas, gdy zawiodły
standardowe metody leczenia. Dane kliniczne nie pozwalają
jednoznacznie ocenić działania bromokryptyny w tych
stanach (doniesienia o wynikach leczenia są
sprzeczne).
DZIAŁANIE
FARMAKOLOGICZNE
Bromokryptyna jest bardzo szybko,
ale tylko częściowo (w mniej więcej 30%) wchłaniana z
przewodu pokarmowego. Największe stężenie osiąga po 1,5
do 3 h po zażyciu doustnym. Nie zidentyfikowano jej
aktywnych biologicznie metabolitów. Jest metabolizowana w
wątrobie i wydalana z żółcią.
W zależności od dawki wywiera
różne działanie na przekaźnictwo dopaminergiczne. W
małych dawkach działa przede wszystkim na presynaptyczne
receptory D2 jako agonista, hamując uwalnianie
dopaminy. W większych dawkach działa wprost na receptory
postsynaptyczne jako agonista dopaminy. To odmienne
działanie wynika ze wzrostu wrażliwości receptorów
presynaptycznych D2 na agonistów
dopaminy.
WSKAZANIA
Wiele danych dowodzi, że
bromokryptyna jest wskazana w leczeniu złośliwego zespołu
neuroleptycznego, zespołu odstawienia kokainy i w
depresji. Słabiej przekonujące są dane o jej przydatności
w późnych dyskinezach, w maniach i w schizofrenii. W
rzadkich przy-
|
||
|
||
|
Ryc. 8-1. Budowa cząsteczkowa
bromokryptyny
7 Farmakoterapia...
|
||
|
84 Farmakoterapia w
zaburzeniach psychicznych
padkach może być przydatna w
mlekotoku oraz w objawach pozapiramidowych spowodowanych
przez neuroleptyki. Donoszono, że znosi objawy
niepożądane związane ze stosowaniem selektywnych
inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny: senność,
znużenie i anorgazmię.
WSKAZÓWKI
KLINICZNE
Bromokryptyna jest dostępna w
tabletkach po 2,5 i 5 mg. Jeśli jest stosowana w czasie
posiłku, to rzadziej występują nudności.
Złośliwy zespół
neuroleptyczny
Skuteczność bromokryptyny w
złośliwym zespole neuroleptycznym może wynikać z dwóch
mechanizmów działania: po pierwsze, antagonizm
dopaminergiczny może wpływać na termoregulacyjne funkcje
w podwzgórzu; po drugie, antagonizm dopaminergiczny
powoduje wydłużenie skurczu mięśni odwodowych. Agonista
dopaminergiczny, jakim jest bromokryptyna, może
teoretycznie przeciwdziałać tym objawom.
Rozpoznanie zespołu ma
pierwszorzędne znaczenie w terapii. Pierwszym działaniem
jest zaprzestanie stosowania leków przeciwpsychotycznych
i wszczęcie postępowania podtrzymującego funkcje
życiowe. Niezależnie od tego, czy zastosuje się
bromokryptynę czy inne leki, wynik terapii zależy przede
wszystkim od wczesnego rozpoczęcia leczenia Uważa się, że
w leczeniu zespołu korzystny efekt dają również
amantadyna (Viregyt, Symmetrel, Symadine) inny agonista
dopaminergiczny i dantrolen (Dantrium), lek wpływający
na obniżenie napięcia mięśni szkieletowych.
Leczenie bromokryptyna zazwyczaj
rozpoczyna się od dawki 2,5 - 5 mg, podawanych doustnie 3
x dz. Dawkowanie można stopniowo zwiększyć do 60 mg w
ciągu doby: lek stosuje się w dawkach podzielonych z
jednoczesną kontrolą temperatury, napięcia mięśni i
zaburzeń wegetatywnych. Leczenie prowadzi się przez 2-56
dni.
Zespół odstawienia
kokainy
Bromokryptyny używa się zarówno
do leczenia objawów odstawienia kokainy, jak i w
długotrwałej terapii uzależnienia. Badania kliniczne u
tych pacjentów nie są dostatecznie udokumentowane, a
skuteczność nie jest pewna. Dopóki jednak nie będzie
lepszych metod leczenia, można próbnie stosować w
warunkach klinicznych bromokryptynę. W uzależnieniu od
kokainy stosuje się bromokryptynę w dawce dobowej od
0,625 do 12,5 mg.
Depresje
Jakkolwiek w genezie zaburzeń
afektywnych podkreśla się rolę serotoniny i
noradrenaliny, w patomechanizmie choroby może mieć
znaczenie także dopamina; depresje wiążą się z jej
niedoborem, a manie z nadmiarem. W badaniach nad
działaniem bromokryptyny w depresjach stosowano dawki
dobowe od 2,5 do 200 mg, a odpowiedź na leczenie
utrzymywała się co najmniej przez cztery dni (do czterech
tygodni). Bromokryptynę można stosować w depresjach tylko
w warunkach badania klinicznego i jedynie wówczas, gdy
nie uzyska się poprawy po wielu próbach leczenia.
Lęk
Bromokryptyna może wywierać
działanie przeciwlękowe, jeśli jest stosowana w dawce
dobowej 10 mg, zwłaszcza w zespołach natręctw.
|
||
|
Bromokryptyna 85
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Jako objawy niepożądane i
związane z wielkością stosowanej dawki najczęściej
występują nudności i zaburzenia funkcji przewodu
pokarmowego. Niekiedy pacjenci zgłaszają bóle i zawroty
głowy oraz senność. Może wystąpić reakcja paradoksalna
objawiająca się zaburzeniami ruchowymi i objawami
psychotycznymi. Bromokryptyna może wpływać na układ
sercowo-naczyniowy, np. może zaostrzyć objawy dusznicy
bolesnej.
Bromokryptynę należy stosować z
zachowaniem ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem lub
chorobami wątroby. Nie wolno jej stosować w okresie ciąży
i karmienia piersią.
INTERAKCJE
Stosowanie bromokryptyny
jednocześnie z lekami wykazującymi działanie
antydopaminergiczne (np. z fenotiazynami czy
butyrofenonami) może osłabiać ich działanie lecznicze.
Podawanie z lekami obniżającymi ciśnienie krwi zwiększa
efekt hipotensyjny. Leku nie należy stosować jednocześnie
z alkaloidami sporyszu, gdyż grozi to wzrostem ciśnienia
i zawałem mięśnia sercowego. Znane są także interakcje
bromokryptyny z estrogenami, progesteronem i lekami
antykoncepcyjnymi.
Więcej na ten temat zob. w:
H.I. Kapłan, B.J. Sadock: Other Pharmacological
Therapies, CTP/VI, rozdz. 32.27, s.
2122-2129.
|
||